Resurslar Pul, qida, müavinətlər və vergilər
Borclar və pulsuz maliyyə məsləhətləri
Sizə borc barədə zəng edirlərsə və ya yazırlarsa, bunu cavabsız qoymayın, amma bunun əsl borc yığan olduğuna əmin olana qədər kart və ya hesab nömrəsini deməyin. Sizin hüquqlarınız var, Nyu-Yorkda isə pulsuz maliyyə məsləhətçiləri var.
QARAVAN hüquqi məsləhətlər vermir və bizdə hüquqşünas yoxdur. Sizə qarşı məhkəməyə iddia verilibsə, vəkilə və ya pulsuz hüquqi yardım təşkilatına (legal aid) müraciət edin.
Ən vacibi
- Borc yığan (debt collector) adətən 5 gün ərzində kreditoru, məbləği və borcla razılaşmamağın yolunu bildirməlidir. Bildirmirsə, bu, aldatma ola bilər.
- Məhkəmə sənədləri gəlibsə, onlarda göstərilən tarixədək özünüz və ya vəkil vasitəsilə cavab verin. Əks halda məhkəmə sizin əleyhinizə qərar çıxara bilər (default judgment).
- Şəhər pul və borclar üzrə pulsuz və məxfi məsləhət verir (NYC Financial Empowerment Centers). Onlayn və ya 311 vasitəsilə növbəyə yazılmaq olar.
Cavabsız qoymayın, amma məlumatlarınızı da deməyin
Borc həqiqidirsə, zənglərə cavab verməməyiniz adətən borc yığanın əl çəkməsinə səbəb olmur: o, pulu almaq üçün başqa yollar axtara, o cümlədən məhkəməyə müraciət edə bilər. Borc yığanın əsl olduğuna əmin olana qədər maliyyə məlumatlarınızı deməyin.
Borc barədə məlumat alın
Borc yığan adətən ilk əlaqədə və ya beş gün ərzində kreditoru, borcun məbləğini və onunla razılaşmamağın yolunu bildirməlidir. Bunu edə bilmirsə və ya istəmirsə, bu, fırıldaqçılıq ola bilər.
Gecikdirmədən yazın
CFPB-nin məktub nümunələri var, məsələn sizinlə yalnız vəkil vasitəsilə əlaqə saxlamaq xahişi ilə. Məktubu ilk əlaqədən sonra mümkün qədər tez göndərin və surətlərini saxlayın. Bəzi məlumatları yalnız əlaqədən sonra 30 gün ərzində tələb etmək olar, amma sonra da soruşmağa dəyər. Məktub nümunələri hüquqi məsləhəti əvəz etmir.
Borc sizin deyilsə və ya artıq ödəmisinizsə
Sənədlər kömək edəcək. Borc yığandan xahiş edin ki, borclunun məhz siz olduğunu sübut etsin və məbləğin nədən yarandığını göstərsin. Onun sizinlə əlaqə saxlamağı dayandırmasını yazılı şəkildə də tələb edə bilərsiniz.
Hüquqlarınızı bilin
Fair Debt Collection Practices Act qanununa görə borc yığanlara sizi təqib etmək, qorxutmaq və təhqir etmək qadağandır. Əgər sizə əlverişsiz vaxtda və ya əlverişsiz yerə zəng edirlərsə, başqa vaxtda və ya başqa yerə zəng etmələrini xahiş etmək hüququnuz var.
Şikayət edin
Borc yığan barədə CFPB-yə şikayət etmək olar.
Vaxtında cavab verin
Borc barədə sizə qarşı iddia qaldırılıbsa, məhkəmə sənədlərində göstərilən tarixədək ona cavab verin: özünüz və ya vəkil vasitəsilə. Cavab vermək borcu qəbul etdiyiniz demək deyil: bundan sonra borc yığan məhkəməyə borcun həqiqi olduğunu sübut etməlidir.
Cavab verməsəniz, nə olacaq
Məhkəmə kreditorun tələb etdiyi bütün məbləğə, üstəgəl qanuni xərclər, faizlər və vəkil xərclərinə görə qiyabi qərar (default judgment) çıxara bilər. Məhkəmə çağırış sənədini qəbul etməkdən imtinanı iddiaya məhəl qoymamaq kimi qiymətləndirə bilər. Qərarı dəyişmək çətindir, ondan sonra isə kreditor vəziyyətdən və ştatın qanunlarından asılı olaraq borcu maaşdan tuta, əmlaka həbs qoya və ya hesabdakı pulu dondura bilər.
Vəkil tapın
Vəkil federal qanunların və ştat qanunlarının sizə hansı müdafiəni verdiyini izah edəcək. Bəzi vəkillər pulsuz və ya endirimli haqla işləyir; hüquqi yardım təşkilatları (legal aid) və hüquq klinikaları, onların şərtlərinə uyğun gəlsəniz, pulsuz kömək edə bilər.
İddia müddəti barədə məlumatlı olun
Əgər iddia müddəti (iddia qaldırmaq mümkün olan vaxt) bitibsə, borc yığanın iddia qaldırmağa və ya bununla hədələməyə hüququ yoxdur. Qaldırmaq niyyətində olmadığı iddia ilə hədələməyə də hüququ yoxdur.
Borcları ödəyə bilmirsinizsə, kimin nə təklif etdiyini müqayisə edin.
Kredit məsləhəti və digər təkliflər (oktyabr 2026)
| Kimdir | Nə edir və ya nə vəd edir | Nəyə diqqət etməli | |
|---|---|---|---|
| Kredit məsləhəti (credit counseling) | Adətən qeyri-kommersiya təşkilatları | Pulu və borcları necə idarə etmək barədə məsləhət verirlər; aylıq ödənişi azaltmaq üçün ödəniş planı (debt management plan) tərtib edə bilərlər | Borcları silə bilməzlər; haqq ala bilərlər; ilk məsləhət adətən təxminən bir saat çəkir. |
| Borcun nizamlanması (debt settlement) | Adətən kommersiya şirkətləri | Haqq qarşılığında sizi borclardan xilas etməyi vəd edirlər, adətən əvvəlcədən yığdığınız birdəfəlik ödənişlə | Nə qənaətə, nə də müddətlərə zəmanət verə bilərlər; adətən sizin özünüzün əldə edə biləcəyinizdən daha yaxşı şərtlər əldə etmirlər; nəticədən əvvəl haqq almaq qanunsuz ola bilər. |
| Borcları birləşdirmək üçün kredit (debt consolidation loan) | Banklar, kredit ittifaqları və digər kreditorlar | Bir kredit götürürsünüz, onunla bir neçə borcu bağlayırsınız və sonra ayda bir dəfə ödəyirsiniz | Aşağı faiz dərəcəsi müvəqqəti ola bilər (teaser rate); müddət uzun olduqda ödəniş az olur, amma ümumilikdə artıq pul ödəyə bilərsiniz. |
| Kredit tarixçəsinin düzəldilməsi (credit repair) | Adətən kommersiya şirkətləri | Kredit tarixçənizi və ya reytinqinizi düzəltməyi vəd edirlər, adətən sizin özünüzün pulsuz edə biləcəyiniz işləri görərək | Düzgün qeydlərə də etiraz edə bilərlər və onda reytinq əvvəlcə dəyişir, sonra isə əvvəlki halına qayıdır. |
Şərtləri yoxlayın
18 yaşdan kiçik olmamalı və Nyu-Yorkda yaşamalı və ya işləməlisiniz; gəlir və immiqrasiya statusu önəmli deyil. Məsləhətlər pulsuz və məxfidir.
Qeydiyyatdan keçin
Financial Empowerment Portal-da onlayn qeydiyyatdan keçin, hesabla və ya hesabsız: a866-dcwpwb.nyc.gov/talkmoney/book-appointment. Məsləhətlər şəxsən və ya telefonla, sizin dilinizdə keçirilir.
Sənədləri hazırlayın
Nəyiniz varsa, götürün: ödəniş hesabları və çıxarışlar, kredit hesabatları, borcun tutulması barədə məktublar, vergi bəyannamələri, maaş vərəqələri, məhkəmə sənədləri, tələbə kreditləri üzrə sənədlər. Məsləhətçi onlarsız da kömək edəcək. Pulsuz kredit hesabatı AnnualCreditReport.com saytındadır.
İlk görüşdə nə olacaq
Məsləhətçi sizə zəng edəcək, doğum tarixinizi və ünvanınızı təsdiqləməyi xahiş edəcək və gəlirləriniz, xərcləriniz, yığımlarınız və borclarınız barədə soruşacaq. Kredit hesabatını almaq üçün Social Security nömrənizi istəyə bilər, amma imtina etmək hüququnuz var. Məsləhətçilər heç vaxt pul istəmirlər. Sonda birlikdə fəaliyyət planı (Action Plan) tərtib edəcəksiniz və sizə növbəti görüş təklif olunacaq.
Məsləhətçi nə ilə kömək edə bilər
Xərcləriniz və kredit tarixçəniz, kreditorlarla borclar barədə danışıqlar (o cümlədən tələbə kreditləri üzrə), borcu azaltmaq və ya ödənişləri endirmək planı və təcili dövlət yardımına çıxış ilə. Mərkəzlər kredit və qrant vermir.
NYC Financial Empowerment Centers
İstənilən statusNyu-Yorkda yaşayırsınızPulsuz
Şəhərin NYC Department of Consumer and Worker Protection (DCWP) idarəsindən pulsuz, məxfi məsləhətlər: büdcə, kredit tarixçəsi, borclar, tələbə kreditləri, hesab açmaq. 18 yaşdan kiçik olmamalı və Nyu-Yorkda yaşamalı və ya işləməlisiniz; status önəmli deyil. Onlayn qeydiyyatdan keçin: a866-dcwpwb.nyc.gov/talkmoney/book-appointment.
Consumer Financial Protection Bureau: debt collection
İstənilən statusPulsuz
Maliyyə xidmətləri istehlakçılarını qoruyan federal idarə: borcluların hüquqlarını izah edir, məktub nümunələri verir və borc yığanlar barədə şikayətləri onlayn qəbul edir: consumerfinance.gov/complaint.
- Debt collector
- Borc yığan: borcun qaytarılmasını tələb edən şirkət və ya şəxs; onlara Fair Debt Collection Practices Act qanunu şamil olunur.
- Validation information
- Borc barədə məlumat: kreditorun adı, məbləğ və etiraz etmə yolu; borc yığan adətən bunları ilk əlaqədə və ya beş gün ərzində verməyə borcludur.
- Default judgment
- İddiaya cavab vermədiyiniz halda sizə qarşı çıxarılan məhkəmə qərarı. Bundan sonra kreditor, məsələn, borcu maaşdan tuta bilər.
- Garnishment və lien
- Garnishment: borcun maaşdan tutulması. Lien: kreditorun borc əvəzinə sizin əmlakınıza olan hüququ.
- Statute of limitations
- İddia müddəti: kreditorun borc barədə iddia qaldırmaq hüququ olduğu dövr.
- Credit counseling
- Kredit məsləhəti: adətən pulu və borcları necə idarə etmək barədə məsləhət verən qeyri-kommersiya təşkilatları.
- Debt management plan
- Ödəniş planı: siz məsləhətçiyə bir ödəniş edirsiniz, o isə kreditorlarınıza ödəyir.
- Action Plan
- NYC Financial Empowerment Center-də məsləhətçi ilə birlikdə tərtib etdiyiniz yazılı fəaliyyət planı.
Bu ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil: QARAVAN-da hüquqşünas yoxdur. QARAVAN ABŞ-a gəlməyə kömək etmir və viza, dəvət, sponsorluq və ya evakuasiya rəsmiləşdirə bilməz. Öz işinizlə bağlı lisenziyalı immiqrasiya vəkilinə və ya ABŞ Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən akkreditə olunmuş nümayəndəyə müraciət edin.