Атты жана гендердик белгини өзгөртүү

Ар бир мекеменин өз эрежелери бар, атты жана гендердик белгини ар биринде өзүнчө өзгөртүшөт.

• Civil Court маалымат бөлүмү

  Каалаган статусНью-Йоркто жашайсыз

  Жарандык иштер жана майда доолор боюнча жалпы суроолорго жооп берет; 111 Centre Street, Room 838 дарегине өзүңүз келиңиз. Штаттын соттору акысыз котормочу беришет: аны канцеляриядан (Clerk's Office) сураңыз же алдын ала бул дарекке жазыңыз: Courtinterpreter@nycourts.gov. Court Directory тизмесинде ар бир округ боюнча сот имаратынын кайсы жеринде атты өзгөртүү тууралуу арыздар кабыл алынары даректери жана телефондору менен көрсөтүлгөн.

  nycourts.gov111 Centre Street, Room 838, New York, NY 10013

Штаттын сотторунун сайтындагы DIY («өзүң жаса») программасы Нью-Йорк штатында жашаган, түрмөдө, пробацияда же шарттуу түрдө мөөнөтүнөн мурун бошотулууда (parole) болбогон 18 жаштан баштап чоңдорго ылайыктуу. Шарттардын арасында жарандык аталган эмес.

1. Сотту тандаңыз

   Нью-Йорктун тургундары каалаган округдагы Civil Court сотуна арыз беришет: Bronx, Brooklyn (Kings County), Manhattan (New York County), Queens же Staten Island (Richmond County). Civil Court $65 алат, ал эми Supreme Court жана County Court — $210. Шаардан тышкары арызды өз округуңуздагы Supreme Court сотунун канцеляриясына (County Clerk) беришет.

2. Эгер иммиграциялык ишиңиз болсо, юрист менен сүйлөшүңүз

   USCIS документтер арыздагы атты тастыктайбы же жокпу текшерет жана кошумча далилдерди талап кылышы мүмкүн. Кандай атты каалап жатканыңызды жана сотко качан арыз берериңизди юристке айтыңыз.

3. Арызды DIY программасында даярдаңыз

   Нью-Йорктун тургундарына NYC Adult Name Change Petition Program программасы керек: штаттын жалпы программасы шаарга керектүү кагаздарды даярдабайт. Программа акысыз, принтер керек. Ал арызды (petition) жана судья үчүн чечимдин долбоорун (proposed order) түзүп берет.

4. Себебин жана өзүңүз тууралуу маалыматты көрсөтүңүз

   Арызда атыңызды эмне үчүн өзгөртүп жатканыңызды жазышат жана өкүмдөрдү, банкроттукту, карыздар боюнча чечимдерди жана мүлккө салынган күрөөлөрдү (judgments or liens), учурдагы сот иштерин жана эгер болсо, баланы же жубайды багуу үчүн төлөмдөрдү көрсөтүшөт. Эгер атты алдамчылык үчүн, полициядан, карыздардан же алименттен качуу үчүн өзгөртүп жатышса, ошондой эле ат кемсинтүүчү, адаштыруучу (мисалы, Officer же Doctor) болсо, белгилүү адамдын атына же компаниянын аталышына дал келсе, сот баш тартышы мүмкүн.

5. Арызга нотариустун алдында кол коюңуз

   Арызга нотариустун (notary public) алдында кол коюшат. Сиздин дарегиңиз жазылган жана маркасы бар конверт да керек болушу мүмкүн.

6. Туулгандыгыңызды, инсандыгыңызды жана дарегиңизди тастыктаган документтерди чогултуңуз

   Нью-Йорк штатында туулгандарга туулгандыгы тууралуу күбөлүктүн түп нускасы же күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү керек. Башка жерде туулгандарга туулгандыгын тастыктаган документ керек: кайсынысы туура келерин жана котормо керекпи же жокпу, клерктен сураңыз. Ошондой эле инсандыгыңызды ырастаган документти жана даректи тастыктаган документти алып алыңыз.

7. Эгер коопсуздугуңуздан кооптонсоңуз, клеркке эскертиңиз

   Атты өзгөртүү иштери баарына ачык. Арыз берерден мурун клеркке ишти жабууну (sealing) каалап жатканыңызды айтыңыз: ал өтүнүчтү кантип берүүнү түшүндүрөт.

8. Кагаздарды тапшырып, $65 төлөңүз

   Кагаздарды, даректи жана инсандыгыңызды тастыктаган документтерди жана төлөмдү өз округуңуздагы Civil Court имаратында атты өзгөртүү тууралуу арыздар кабыл алынган жерге алып барыңыз (Court Directory тизмесин караңыз). Клерк кагаздарды текшерип, судьяга өткөрүп берет. Эгер бошотууну сурабасаңыз, арыз берип жатканда төлөйсүз.

9. Чечимди жана күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрдү алыңыз

   Эгер судья макул болсо, туулган күнүңүз жана жериңиз, ал эми Нью-Йорк штатында туулгандарда туулгандыгы тууралуу күбөлүктүн номери да көрсөтүлгөн соттун чечимин (court order) аласыз. Клерктен күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрдү сураңыз: чечимди SSA, DMV, IDNYC жана USCIS мекемелеринде көрсөтөсүз. Канча көчүрмө керектигин клерктен сураңыз.

• Арыз үчүн акысыз DIY программасы

  Каалаган статусАкысыз

  Программа акысыз, аны үчүн эч кимдин акча алууга укугу жок. Штаттын сотунун барагы LawHelp Interactive өнөктөш сайтына алып барат; программа англис тилинде, нускамаларды испан тилинде басып чыгарса болот.

  nycourts.gov

• Civil Court сотундагы жол-жобонун сүрөттөмөсү

  Каалаган статусНью-Йоркто жашайсызАрзан

  Civil Court сотунун атты жана белгини өзгөртүү тууралуу барагы: $65, керектүү кагаздар, балдар үчүн эрежелер, ишти жабуу тууралуу өтүнүч. Нью-Йорктун каалаган округунда арыз берсе болот.

  nycourts.gov

• Мыйзам иммиграциялык мекемелерге кабарлоону талап кылбайт

  Каалаган статус

  Нью-Йорк штатынын Civil Rights Law мыйзамынын 62-бөлүмү боюнча соттун арызыңыз тууралуу ICE, CBP же USCIS мекемелерине кабарлоону талап кылууга укугу жок. Ошол эле бөлүм атты өзгөртүү же чечимдин күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн берүү үчүн башка адамдардын макулдугун талап кылууга тыюу салат, бул мыйзамдын 60-бөлүмү боюнча Family Court сотуна берилген арыздардан тышкары.

  nysenate.gov

• Нике, ажырашуу, асырап алуу же жарандык алгандан кийинки ат

  Каалаган статус

  Соттордун маалыматы боюнча, эгер атыңыз нике кыйганда, ажырашканда, асырап алынганда же АКШнын жарандыгын алганда өзгөргөн болсо, сот керек болбой калышы мүмкүн. Атты өзгөртүү үчүн DMV мамлекеттик үлгүдөгү нике тууралуу күбөлүктү, атты өзгөртүү көрсөтүлгөн ажырашуу тууралуу кагаздарды, натуралдаштыруу тууралуу документтерди жана оңдолгон туулгандыгы тууралуу күбөлүктү кабыл алат.

  nycourts.gov

• USCIS документтериндеги аттардын тартиби жана жазылышы

  Каалаган статус

  USCIS атты given name (аты), middle name (экинчи аты), family name (фамилиясы) тартибинде жазат, туулгандыгы тууралуу күбөлүктө же паспортто тартип башкача болсо да. Эгер ат бир сөздөн турса, USCIS аны фамилия деп эсептейт жана аты талаасына No Name Given деп жазышы мүмкүн. Соттун чечими USCIS үчүн жаңы атты тастыктаган документ болуп саналат.

  uscis.gov

Бошотуу (fee waiver, айрым соттордо Poor Person's Relief) сот төлөмдөрүнөн бошотот. Аны мамлекеттик жөлөкпул алгандар, кирешеси аз адамдар жана үй-бүлөнүн негизги муктаждыктарына жана төлөмдөргө акчасы жетпегендер сураса болот.

1. Клерктен сураңыз же Court Help Center борборуна барыңыз

   Расмий форма жок, жана судьялар ар кандай нерселерди талап кылышат. Форманы же нускамаларды соттун канцеляриясынан же Court Help Center борборунан (сотко адвокатсыз кайрылгандарга жардам берүү борбору) сураңыз.

2. Ходатайство тууралуу билдирмени жана жазуу жүзүндөгү көрсөтмөнү түзүңүз

   Өтүнүчтү ходатайство (motion) катары беришет: Notice of Motion жана Affidavit, каржылык абалыңыз тууралуу ант берип жазылган көрсөтмө. Анда төлөмдөрдү төлөй албай турганыңызды жазыңыз, кирешелериңизди жана алардын булактарын кеңири сүрөттөп, мүлкүңүздү анын наркы менен санап бериңиз.

3. Ходатайствону арыз менен бирге бериңиз

   Эгер иш жаңы эле башталып жатса, арыз берерден мурун кагаздарды башка адамдарга тапшыруунун кереги жок. Эгер интернет аркылуу берсеңиз, адегенде бошотууну алып, ал тууралуу чечимди жүктөңүз.

4. Эгер сот баш тартса, өз убагында төлөңүз

   Баш тартылгандан кийин төлөмдү төлөөгө туура келет. Эгер чечимден кийин 120 күндүн ичинде төлөнбөсө, иш каралбастан жабылат.

• Ходатайство үчүн формалардын үлгүлөрү

  Каалаган статусТөлөмдөн бошотулса болот

  Соттордун fee waiver тууралуу барагында Civil Court, Supreme Court жана башка соттор үчүн үлгүлөр бар. Алар сот эмнени сурарын көрсөтөт; ар бир соттун талаптары өзүнчө.

  nycourts.gov

• Гезитке жарыялоо: маалыматтар бири-бирине дал келбейт

  Каалаган статус

  Соттордун материалдарында төлөмдөрдөн бошотулганда да атты өзгөртүү тууралуу жарыя үчүн гезитке төлөйсүз деп айтылат. Бирок Chapter 158 of 2021 штаттык мыйзамы милдеттүү жарыялоону жокко чыгарган, Civil Rights Law мыйзамынын 62 жана 63-бөлүмдөрүндө ал айтылбайт, сот үчүн кагаздардын тизмесинде да жок. Сиздин учуруңузда жарыялоо керек эмес экенин клерктен ырастап берүүнү сураңыз.

  nycourts.gov

Атты жана белгини өзгөртүү тууралуу арыздар — ачык жазуулар, аларды каалаган адам көрө алат. Ишти жабуу (sealing) аларды бөтөн адамдардан жашырат: аларды соттун чечими менен же сиздин өтүнүчүңүз боюнча гана ачса болот.

• Сот ишти качан жабууга милдеттүү

  Каалаган статус

  Civil Rights Law мыйзамынын 64-a бөлүмү боюнча, эгер ачык жазуу бардык жагдайларды, анын ичинде трансгендер адам болгонуңуз же үй-бүлөлүк зордук-зомбулуктан жабыр тартканыңыз үчүн зордук-зомбулукка же басмырлоого кабылуу коркунучун эске алганда коопсуздугуңузга коркунуч туудурса, сот атты өзгөртүү тууралуу жазууларды жабат. Мурда конкреттүү коркутуулар болбогону үчүн гана баш тартууга соттун укугу жок.

  nysenate.gov

• Иш каралып жатканда

  Каалаган статус

  Сот ишти жабуу маселесин чечип жатканда, кагаздардагы азыркы жана жаңы атыңызды, даректериңизди, телефондоруңузду жана калган бардык маалыматты дароо жашырууну буйруйт. DIY программасынын маалыматы боюнча, мындай өтүнүчтөн кийин арыз тууралуу жазууларды иш каралып жатканда да эч ким таба албайт. Өтүнүчтү кантип берүүнү клерк түшүндүрөт.

  nycourts.gov

Ар бир мекеме өз жазууларын өзүнчө өзгөртөт, жана соттун чечимин ар биринде көрсөтүү керек. Тартип ушундай, анткени DMV жаңы айдоочулук күбөлүктөгү ат Social Security карточкасындагы атка так дал келишин талап кылат.

1. SSA: жаңы Social Security карточкасына буйрутма бериңиз

   SSA мекемесинде атты карточканы алмаштыруу менен өзгөртүшөт, бул акысыз. Эгер ылайык келсеңиз, арызды онлайн бериңиз («Change name with Social Security»), болбосо SSA кеңсесине жазылыңыз. Жаңы карточка почта аркылуу 5–10 иш күнүндө келет. Эгер Social Security номериңиз жок болсо, DMV кадамына өтүңүз.

2. DMV: стандарттык документ почта аркылуу

   Стандарттык айдоочулук күбөлүктү, learner permit же non-driver ID документин почта аркылуу жаңыртса болот, эгер DMV мекемесинде Social Security номериңиз болсо, атыңыз SSA мекемесинде мурунтан өзгөртүлгөн болсо, коммерциялык айдоочулук күбөлүгүңүз жок болсо жана башка эч нерсени өзгөртүүнүн кереги жок болсо. MV-44NC формасын толтуруп, алкактын ичине кол коюңуз, жаңы Social Security карточкасынын, жарактуу документиңиздин жана атты өзгөрткөнүңүздү тастыктаган документтин көчүрмөлөрүн, ошондой эле Commissioner of Motor Vehicles атына чек же money order тиркеңиз: айдоочулук күбөлүк же permit үчүн $12,50, non-driver ID үчүн $5. Utica Processing Center, 207 Genesee Street, Utica, NY 13501 дарегине жөнөтүңүз.

3. DMV: почта туура келбесе, кеңсе

   REAL ID жана Enhanced үчүн, ошондой эле почта аркылуу мүмкүн болбосо (мисалы, DMV мекемесинде Social Security номериңиз жок болсо), DMV кеңсесине MV-44 формасы, жарактуу документиңиз же инсандыгыңызды жана туулган күнүңүздү тастыктаган жок дегенде алты балл, жана соттун чечиминин түп нускасы же күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү менен келиңиз. REAL ID же Enhanced документинде атты өзгөрткөндө жаңы сүрөткө тартышат. Сүрөтсүз убактылуу документти ошол жерден беришет, жаңысы почта аркылуу болжол менен 2 жумада келет.

4. IDNYC: борбордо атты өзгөртүү

   IDNYC картасына тандаган атыңызды соттун чечимин көрсөткөндө гана басып чыгарышат. Атты IDNYC борборунда өзгөртүшөт, ал эми даректи жана белгини узартканда онлайн өзгөртсө болот.

5. USCIS: атыңыз жазылган документтерди жаңыртыңыз

   EAD документиндеги атты I-765 формасы боюнча, green card картасындагы атты I-90 формасы боюнча, атты өзгөрткөнүңүз тууралуу документ менен өзгөртүшөт.

6. IRS (федералдык салык кызматы): атты өзгөрткөнүңүз тууралуу кат жазыңыз

   Атыңызды өзгөрткөнүңүз тууралуу IRS кызматына тастыктоочу документтер менен кат аркылуу кабарлаңыз.

Гендердик белги (gender marker, сот документтеринде sex designation) — документтеги M, F же X тамгасы. Штаттын соттору өз материалдарында sex жана gender сөздөрү бири-биринин ордуна колдонула турганын жазышат. Кээ бир нерселер сотсуз өзгөрөт, ал эми кээ бирлери туулган жериңизге жараша болот.

• IDNYC: F, M, X же Not Designated

  Каалаган статусНью-Йоркто жашайсызАкысыз

  IDNYC картасында F, M, X же Not Designated (талаа бош) деп көрсөтсө болот. Тастыктоолор талап кылынбайт, белгини өзгөртүү жана алып салуу акысыз. Онлайн аны узартканда өзгөртүшөт.

  nyc.gov

• Штаттын айдоочулук күбөлүгү жана non-driver ID: M, F же X

  Каалаган статусАрзан

  MV-44 формасында жыныс талаасында үч вариант бар: M, F жана X. Айдоочулук күбөлүктөгү же non-driver ID документиндеги белгини MyDMV профили аркылуу (NY.gov аркылуу кирүү) онлайн же MV-44 формасы менен DMV кеңсесинде өзгөртүшөт. DMV бул үчүн соттун чечимин да, дарыгердин маалымкатын да атабайт. Бул $12,50 (айдоочулук күбөлүк, permit) же $5 (non-driver ID) турат, эгер DMV башка сумманы айтпаса.

  dmv.ny.gov

• Нью-Йорк шаарында берилген туулгандыгы тууралуу күбөлүк

  Каалаган статус

  2019-жылдан бери Нью-Йорк шаарында төрөлгөн адамдар туулгандыгы тууралуу күбөлүктөгү белгини X деп өзгөртүүгө укуктуу, жана дарыгердин же башка адистин маалымкаты мындан ары керек эмес. Application for Gender Marker Change on a NYC Birth Certificate арызын толтуруп, почта аркылуу NYC Department of Health and Mental Hygiene мекемесине жөнөтүңүз: 125 Worth Street, Room 144, CN-4, Attention: Group A, New York, NY 10013. Эгер атыңыз да ошол эле учурда өзгөрсө, соттун чечиминде төрөлгөндөгү атыңыз, туулган күнүңүз жана жериңиз, күбөлүктүн номери болушу керек. Суроолор: tgnyc@health.nyc.gov.

  nyc.gov125 Worth Street, Room 144, CN-4, Attention: Group A, New York, NY 10013

• Нью-Йорк штатында, бирок шаардан тышкары төрөлгөндөр

  Каалаган статус

  Нью-Йорк штатында шаардан тышкары төрөлгөн адамдар атты жана белгини бир убакта өзгөртө алышат: Supreme Court же County Court үчүн DIY программасы документтерди жана Application for Correction of Certificate of Birth for Gender Designation арызын даярдап берет. Эгер адегенде атыңызды өзгөртсөңүз, соттун кол коюлган чечимин күтүңүз, андан кийин бул арызды толтуруңуз. Кененирээк маалыматты Нью-Йорк штатынын Department of Health мекемесине караштуу Bureau of Vital Records берет.

  nycourts.gov

• АКШнын башка штатында төрөлгөндөр

  Каалаган статус

  Адегенде сиз төрөлгөн штат туулгандыгы тууралуу күбөлүктөгү белгини өзгөртүүгө уруксат береби жана бул үчүн эмне керек экенин билиңиз: арызбы же соттун чечимиби. Штаттар боюнча маалыматты Advocates for Trans Equality (A4TE) уюмунун ID Documents Center бөлүмү чогултат. Бул уюм 2024-жылы National Center for Transgender Equality жана Transgender Legal Defense and Education Fund бириккенде түзүлгөн.

  transequality.org

• Чет өлкөдө төрөлгөндөр

  Каалаган статус

  Соттордун жана NYC Health мекемесинин эрежелери АКШда берилген туулгандыгы тууралуу күбөлүктөргө тиешелүү. Чет өлкөлүк күбөлүктөгү же паспорттогу белги аны берген өлкөнүн эрежелерине жараша болот, ал эми иммиграциялык иш үчүн бул суроону юристке берүү керек.

Гендердик белги боюнча федералдык эрежелер өзгөрүп турат жана шаардын, штаттын эрежелеринен айырмаланат. Арыз берердин алдында талаптарды текшериңиз; алар ишиңизге кандай таасир этерин юрист айтып берет.

• USCIS: M же F гана

  Башпаана сурап жатасызИштөөгө уруксат (EAD) барБашпаана алгансызГрин-карта

  2025-жылдын 2-апрелинен бери USCIS M жана F белгилерин гана тааныйт. Эгер арыздагы тандооңуз төрөлгөндө же төрөлгөн убакытка эң жакын берилген туулгандыгы тууралуу күбөлүктөн айырмаланса, күбөлүктө M же F болсо, күбөлүк чечет; эгер анда башка вариант болсо, USCIS жынысты башка далилдер боюнча аныкташы мүмкүн. Жыныс туура эмес көрсөтүлгөнү үчүн гана USCIS баш тартпайт, бирок айырма ишти кечиктириши мүмкүн. Жыныс green card, EAD, натурализация жана жарандык тууралуу сертификаттарда басылат, жана туулгандыгы тууралуу күбөлүктөн айырмаланган жыныс жазылган документти USCIS бербейт. Бул USCIS Policy Manual колдонмосунда (2026-жылдын 27-октябрындагы редакциясы) айтылган.

  uscis.gov

• SSA: жазууларда жынысты өзгөртүүгө тыюу

  Каалаган статус

  Advocates for Trans Equality (A4TE) уюмунун маалыматы боюнча, 2025-жылдын 31-январында SSA Social Security жазууларында жынысты өзгөртүүгө тыюу салган көрсөтмө чыгарган. SSAнын атты жана жеке маалыматтарды өзгөртүү кызматтарында жыныс үчүн талаа жок.

  transequality.org

• АКШнын паспорту: M же F гана

  Каалаган статус

  АКШнын паспортун жарандар алышат, ошондуктан бул жарандыкты алгандан кийин керек болот. Мамлекеттик департамент X белгиси бар паспортторду мындан ары бербей турганын жана төрөлгөндөгү жынысы боюнча M же F гана коёрун жазат. 2025-жылдын 6-ноябрында АКШнын Жогорку соту Orr v. Trump иши боюнча алдын ала соттук тыюуну (preliminary injunction) убактылуу токтоткон; Мамлекеттик департамент бул маалыматты 2026-жылдын 16-мартында жаңырткан. Башка белги көрсөтүлгөн арыз паспортту кечиктириши мүмкүн. Жынысы төрөлгөндөгү жынысына дал келбеген паспорт DS-5504 формасы менен (паспорт берилгенине бир жыл боло элек болсо, акысыз) же DS-82 же DS-11 формасы менен (бир жылдан ашкан болсо, бардык төлөмдөр менен) алмаштырылат.

  travel.state.gov

• Sylvia Rivera Law Project

  Каалаган статусАкысыз

  Кирешеси аз трансгендер, интерсекс жана гендердик конформдуу эмес адамдарга юридикалык жардам. legal@srlp.org дарегине жазыңыз, бирок биринчи катта чоо-жайын жазбаңыз: аны юристтен башкалар да окушу мүмкүн. Жаңы кайрылууларды кабыл алуу жабык болсо да кат жөнөтсө болот.

  srlp.org

• Legal Services NYC

  Каалаган статусАкысыз

  ЛГБТК+ адамдарга жана ВИЧ менен жашаган адамдарга сот аркылуу атын өзгөртүүгө жана документтердеги атты, гендердик белгини жаңыртууга акысыз жардам берет. Атты жана документтерди өзгөртүү клиникасына (Name Change and ID Update Clinic) барактагы форма аркылуу жазылса болот. Же 917-661-4500 номерине чалып, 3тү басыңыз: меню жана сүйлөшүү орус тилинде. Жардам юристтердин жүктөмүнө жана кайда жашаганыңызга жараша болот.

  917-661-4500legalservicesnyc.orgДш–Жм 9:30–16:00

• ONA ысык линиясы

  Каалаган статусАкысыз

  Нью-Йорк штатынын жаңы америкалыктар үчүн линиясы: 200дөн ашык тил, купуя жана анонимдүү. Операторлор маалымат берип, уюмдарга багыттайт. «Russian» деп айтыңыз, котормочу аркылуу жооп беришет.

  1-800-566-7636dos.ny.govдш–жм 8:00–20:00, иш–жк 9:00–17:00 (Нью-Йорк убактысы боюнча)