SSN va ITIN: ish va soliqlar uchun raqamlar

Ikkala raqam ham toʻqqiz xonali: SSN ish uchun kerak, ITIN — faqat soliqlar uchun. Agar SSN olishga haqqingiz boʻlsa, ITIN kerak emas.

1. Mos kelishingizni tekshiring

   Raqam odatda DHS ishlashga ruxsat bergan fuqaro boʻlmaganlarga beriladi, yaʼni sizda EAD boʻlishi kerak. SSA raqamni oʻqiyotganlarga va uni ish uchun emas, boshqa qonuniy sabab bilan olishi kerak boʻlganlarga ham beradi.

2. EADni kuting

   SSA yozishicha, SSNni EADga ariza berayotganda soʻrash mumkin va kartochka EADdan keyin 7–10 ish kunida keladi. Lekin I-765 ning amaldagi nashrida (08/21/25) bunday bandlar yoʻq, shuning uchun agar EADdan keyin 10 ish kuni ichida kartochka kelmasa, SSA ofisiga oʻzingiz yoziling.

3. Asl nusxalarni yigʻing

   Amaldagi EAD (I-766 shakli), I-94 yoki kirish shtampi, amaldagi xorijiy pasport va tugʻilgan sanangiz koʻrsatilgan hujjat: xorijiy tugʻilganlik haqidagi guvohnoma, agar u sizda boʻlsa yoki 10 kun ichida boʻladigan boʻlsa, aks holda pasport yoki DHS hujjati. Kamida ikkita turli hujjat kerak; EAD ham shaxsni, ham ishlash huquqini tasdiqlashi mumkin.

4. Hujjatlar mos kelishini tekshiring

   Asl nusxalar va hujjatni bergan idora tasdiqlagan nusxalar qabul qilinadi. Fotonusxalar, notarial nusxalar, hujjat uchun ariza topshirilgani haqidagi kvitansiyalar va muddati oʻtgan hujjatlar qabul qilinmaydi.

5. Arizani onlayn boshlang

   SSAning «Request Social Security number for the first time» sahifasida boshlang, keyin 45 kun ichida hujjatlar bilan mahalliy SSA ofisiga keling; ehtimol, qabulga oʻzingiz yozila olasiz. Agar onlayn boshlab boʻlmasa, SS-5 shaklini toʻldiring va SSAga qabulga yoziling.

6. Agar siz endigina kelgan boʻlsangiz

   SSA kelganingizdan keyin taxminan 10 kun kutishni maslahat beradi, shunda idora DHS hujjatlaringizni onlayn tekshirishga ulguradi.

7. Qabulga keling

   12 yoshga toʻlgan yoki undan katta boʻlgan va birinchi SSNni soʻrayotgan har bir kishi ofisda shaxsan suhbatdan oʻtadi. Asl nusxalarni olib keling.

8. Kartochkani kuting

   Hujjatlar tekshirilgandan keyin kartochka 5–10 ish kunida pochta orqali yuboriladi. Agar raqamingizni bilsangiz, odatda jismoniy kartochka kerak boʻlmaydi.

• Social Security Administration (SSA)

  Ishlash uchun ruxsatnoma (EAD) borBoshpana olgansizGrin-kartaBepul

  Social Security raqamlari va kartochkalarini beradigan federal idora. Raqam va kartochka bepul. Arizani ssa.gov/number-card saytida boshlang: agar ofisga borish kerak boʻlsa, koʻpincha shu arizaning oʻzida onlayn yozilib qoʻyish mumkin. Agar sayt vaqt taklif qilmasa, telefon orqali yozilish mumkin: «Russian» deng, shunda bepul tarjimon ulanadi (eshitishida muammosi boʻlgan odamlar uchun TTY: 1-800-325-0778). Ofisda ham bepul tarjimon beriladi.

  1-800-772-1213 (TTY 1-800-325-0778)ssa.govDu–Ju 8:00–19:00

• Ish uchun boʻlmagan SSN

  Istalgan maqom

  Ishlash uchun ruxsatsiz SSN faqat nafaqa olish uchun raqamni federal qonun, shtat qonuni yoki mahalliy qonun talab qilsa beriladi. Nafaqani beradigan idoradan uning blankasida xat kerak (shablon ham, fotonusxa ham emas): unda siz arizachi ekaningiz, raqam nima uchun kerakligi, uni qaysi qonun talab qilishi, qolgan shartlarni bajarishingiz yozilgan boʻlishi, aloqa uchun shaxsning ismi, imzo va telefon boʻlishi kerak. Bunday raqam bilan ishlash mumkin emas: agar ishlasangiz, SSA DHSga xabar beradi.

  ssa.gov

• SSN qayerda kerak emas

  Istalgan maqom

  AQSHda qonuniy turgan fuqaro boʻlmaganlarga haydovchilik guvohnomasini olish, bolani maktabga yozdirish, xususiy tibbiy sugʻurta sotib olish yoki maktab ovqati va subsidiyalangan uy-joy uchun ariza berish uchun SSN kerak emas. Banklar va kompaniyalar raqamni soʻrashi mumkin, lekin agar sizda raqam boʻlmasa, odatda uni talab qilishga haqqi yoʻq. SSNni faqat haydovchilik guvohnomasi uchun olib boʻlmaydi.

  ssa.gov

• Kartochkani yoʻqotdingizmi yoki ismni oʻzgartirish kerakmi

  Ishlash uchun ruxsatnoma (EAD) borBoshpana olgansizGrin-kartaBepul

  Kartochkani almashtirish bepul. Agar mos kelsangiz, arizani onlayn topshiring, aks holda SSA ofisiga yoziling; kartochka 5–10 ish kunida pochta orqali keladi, uni joyida chop etishmaydi. Ism ham xuddi shunday, yangi kartochka buyurtma qilib oʻzgartiriladi: mos kelsangiz, «Change name with Social Security» havolasi orqali onlayn yoki oldindan yozilib. SSA telefonida «Russian» deng, shunda bepul tarjimon ulanadi.

  1-800-772-1213 (TTY 1-800-325-0778)ssa.govDu–Ju 8:00–19:00

• SSA yozuvidagi maʼlumotlarni tuzatish

  Ishlash uchun ruxsatnoma (EAD) borBoshpana olgansizGrin-karta

  SSAning «Personal Social Security record» sahifasida yozuvdagi ism, aloqa maʼlumotlari, tugʻilgan sana, fuqarolik yoki maqomni oʻzgartirish mumkin. Tugʻilgan sana va joyi, ota-onaning ismlari, fuqarolik va maqomga tuzatishlar uchun SSA ofisida asl nusxalar kerak; bu maʼlumotlar kartochkada chop etilmaydi.

  ssa.gov

1. Sizga ITIN kerakligiga ishonch hosil qiling

   ITIN federal soliqlar uchun kerak, masalan, agar SSN olishga haqqingiz boʻlmasa, deklaratsiya uchun. Bir vaqtda ham ITIN, ham SSNga ega boʻlish mumkin emas: SSN olganingizdan keyin ITINdan foydalanishni toʻxtating, soliq hujjatlarida SSNni koʻrsating va barcha soliq yozuvlari SSN ostida birlashtirilishi uchun IRSga xat bilan xabar bering. Aks holda maosh va ushlab qolingan soliqlarning bir qismi hisobga olinmasligi va qaytariladigan pul kamroq boʻlishi mumkin.

2. W-7 shaklini toʻldiring

   W-7 shakli federal deklaratsiya (Form 1040 yoki Form 1040-NR) bilan birga topshiriladi. Agar deklaratsiyani hozircha topshirib boʻlmasa-yu, muddat yaqinlashayotgan boʻlsa, 4868 shakliga (muddatni uzaytirish) «ITIN TO BE REQUESTED» deb yozing; avans toʻlovlarini ITINsiz ham qilish mumkin.

3. Tasdiqlovchi hujjatlarni yigʻing

   Bitta amaldagi pasport yetarli. Aks holda ikkita hujjat kerak: biri shaxsingizni, ikkinchisi chet ellik ekaningizni tasdiqlaydi va hech boʻlmasa bittasida surat boʻlishi kerak; IRS 13 turdagi hujjatni qabul qiladi. Asl nusxalar yoki hujjatni bergan idora tasdiqlagan nusxalar kerak; notarial nusxalar va muddati oʻtgan hujjatlar qabul qilinmaydi.

4. Qanday topshirishni tanlang

   Pochta orqali, IRS soliq markazida (Taxpayer Assistance Center, TAC) qabulda, ITIN rasmiylashtiradigan VITA punktida yoki pullik sertifikatlangan agentda (Certifying Acceptance Agent, CAA).

5. Paketni yuboring

   Pochta manzili: Internal Revenue Service, Austin Service Center, ITIN Operation, P.O. Box 149342, Austin, TX 78714-9342. Asl nusxalar 60 kun ichida shaklning 2-qatoridagi manzilga qaytariladi.

6. Javobni kuting

   Odatda taxminan 7 hafta, soliq mavsumida (15-yanvardan 30-aprelgacha) yoki chet eldan topshirilganda 9–11 hafta. CP565 xati raqam berilganini bildiradi; CP566 — IRS qoʻshimcha maʼlumot soʻraydi; CP567 — rad javobi.

• IRS Taxpayer Assistance Centers, Nyu-York

  Istalgan maqomBepul

  Bronx, Brooklyn, New York-Harlem va Elmhurstdagi (Queens) IRS soliq markazlarida W-7 shaklini bepul tekshirishadi, aksariyat hujjatlarning haqiqiyligini tasdiqlashadi va ularni qabul oxirida qaytarishadi. Qabulga faqat telefon orqali yoziladi, qabulni baʼzan bir necha hafta kutishga toʻgʻri keladi. Ingliz va ispan tillaridan boshqa barcha tillar uchun IRSning 833-553-9895 liniyasi bor: tarjimon ulanadi va u orqali markazga yozilish mumkin.

  833-553-9895irs.gov

• VITA: soliqlar bilan bepul yordam

  Istalgan maqomBepul

  IRS qoʻllab-quvvatlaydigan soliqlar bilan bepul yordam punktlari; baʼzilarida ITIN bilan yordam berishadi.

  irs.gov

• Certifying Acceptance Agents

  Istalgan maqomPullik

  Sertifikatlangan agentlar ham ITIN uchun hujjatlarni tekshiradi, lekin pulga; IRS raqam uchun pul olmaydi.

  irs.gov

• Soliq shakllarini buyurtma qilish

  Istalgan maqom

  IRSning qogʻoz shakllarini irs.gov/forms-pubs/order-products saytida onlayn buyurtma qilish mumkin: ular pochta orqali yuboriladi.

  irs.gov

• Ismingiz oʻzgardi

  Istalgan maqom

  Ism oʻzgargani haqida IRSga oʻzgarish hujjatlari bilan birga xat orqali xabar bering.

  irs.gov

Bu umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas; 2026-yil sentabrda sudlar hali nizolarni koʻrib chiqayotgan edi. Ishingiz haqida immigratsiya yuristi bilan gaplashing.

• Soliq toʻlovchilarning manzillari ICEga berilishi

  Istalgan maqom

  IRS soʻralgan taxminan 1,28 million kishidan 47 000 ga yaqin kishining oxirgi maʼlum manzillarini ICEga bergan. 2025-yil 21-noyabrda Kolumbiya okrugidagi sud IRSga bunday maʼlumotlarni ICEga berishni taqiqladi, Soliq kodeksining (26 U.S.C.) 6103(i)(2) boʻlimiga qatʼiy rioya qilingan holatlar bundan mustasno; 2026-yil 8-sentabrda apellyatsiya sudi taqiqni kuchda qoldirdi. 2026-yil 5-fevralda Massachusetsdagi sud ICE va DHSga olingan maʼlumotlardan foydalanishni taqiqladi; birinchi okrug apellyatsiya sudi (First Circuit) tomonlarni 2026-yil 7-oktabrda tinglashi kerak edi. Boshqa ishda Kolumbiya okrugi apellyatsiya sudi 2026-yil 24-fevralda soliq kodeksi bunday berishga, ehtimol, ruxsat beradi, deb hisoblab, kelishuvning oʻzini taqiqlashdan bosh tortdi.

  congress.gov

• Savollar bilan qayerga murojaat qilish kerak

  Istalgan maqomBepul

  SSNsiz yoki ITIN bilan deklaratsiya topshirishdan oldin immigratsiya yuristi yoki soliq mutaxassisi bilan maslahatlashing. Nyu-York shtatining yangi amerikaliklar uchun liniyasi immigratsiya haqidagi savollarga 200 dan ortiq tilda, anonim tarzda javob beradi va bepul yuristlarga yoʻnaltiradi. «Russian» deng, sizga tarjimon orqali javob berishadi.

  1-800-566-7636dos.ny.govDu–Ju 8:00–20:00, Sh–Ya 9:00–17:00