SSN жана ITIN: жумуш жана салыктар үчүн номерлер
SSN — SSA берген акысыз социалдык камсыздандыруу номери, жумуш жана салыктар үчүн. ITIN — SSN алууга укугу жоктор үчүн IRS берген салык номери.
Адатта адегенде EAD (USCIS берген иштөөгө уруксат), андан кийин SSN алышат. Документтерди DHS маалыматтары менен салыштырып текшеришет.
Эгер иштөөгө уруксатыңыз жок болсо, бирок федералдык салыктарды төлөшүңүз керек болсо, сизге ITIN керек.
Эң негизгиси
- Салык декларациясын тапшыраардан мурун иммиграциялык юрист же салык адиси менен сүйлөшүңүз: IRS салык төлөөчүлөрдүн даректерин ICE кызматына берген.
- SSN акысыз: EAD келгенде SSA кеңсесине өзүңүз жазылып, документтердин түп нускаларын алып барыңыз.
- SSN алууга укугуңуз жок болсо, ITIN федералдык салык декларациясы үчүн керек. Ал иштөө укугун да, статус да бербейт.
Эки номер тең тогуз сандан турат: SSN жумуш үчүн керек, ITIN болсо салыктар үчүн гана. Эгер SSN алууга укугуңуз болсо, ITIN керек эмес.
SSN жана ITIN катар: SSA жана IRS маалыматтары боюнча
| SSN | ITIN | |
|---|---|---|
| Ким берет | Social Security Administration (SSA), социалдык камсыздоо боюнча федералдык мекеме | Internal Revenue Service (IRS), федералдык салык кызматы |
| Кимге берилет | Эреже катары, DHS иштөөгө уруксат берген жаран эместерге, ошондой эле окугандарга же номерди жумуштан башка максат үчүн алууга мыйзамдуу себеби барларга | Федералдык салыктар үчүн номер керек болгон жана SSN ала албагандарга |
| Эмне үчүн керек | Жумуш, салыктар, Social Security боюнча жөлөкпулдар; аны жумушка алууда, банкта жана кредитке арыз бергенде сурашы мүмкүн | Федералдык салыктар үчүн гана |
| Иштөө укугун жана статус береби | Иштөө укугун EAD тастыктайт; жумуш үчүн эмес берилген SSN менен иштөөгө болбойт, эгер ошого карабай аны менен иштесеңиз, SSA бул тууралуу DHS мекемесине билдирет | Жок: ITIN иштөөгө уруксатты да, иммиграциялык статусту да, Social Security жөлөкпулдарына жана EITC салык кредитине (Earned Income Tax Credit, кирешеси анча жогору эмес иштегендер үчүн салык жеңилдиги) укукту да бербейт |
| Канча турат | Акысыз | IRS номер үчүн акы албайт; IRS салык борборлорунда жана VITA пункттарында (Volunteer Income Tax Assistance, салыктар боюнча акысыз жардам) акысыз жардам беришет, ал эми сертификатталган агенттер (Certifying Acceptance Agents) акы алышат |
| Кантип арыз берүү керек | Онлайн баштап, 45 күндүн ичинде түп нускаларды SSA кеңсесине алып баруу; эгер кеңсеге баруу керек болсо, ошол эле арызда көбүнчө онлайн жазылса болот | W-7 формасы, салык декларациясы жана тастыктоочу документтер: почта аркылуу, IRS салык борборунда алдын ала жазылуу менен же агент аркылуу |
| Карточканы качан күтүү керек | Карточка бекитилгенден кийин 5–10 жумуш күндүн ичинде почта аркылуу келет | Адатта болжол менен 7 жума; салык мезгилинде (15-январдан 30-апрелге чейин) же чет өлкөдөн тапшырганда 9–11 жума |
Талаптарга туура келесизби, текшериңиз
Номерди, эреже катары, DHS иштөөгө уруксат берген жаран эместерге беришет, башкача айтканда, сизде EAD болушу керек. SSA номерди окугандарга жана аны жумуштан башка максат үчүн алууга мыйзамдуу себеби барларга да берет.
EAD келишин күтүңүз
SSA жазгандай, SSN номерин EAD үчүн арыз бергенде сураса болот, карточка EAD келгенден кийин 7–10 жумуш күндүн ичинде келет. Бирок I-765 формасынын азыркы редакциясында (08/21/25) мындай пункттар жок, ошондуктан EAD келгенден кийин 10 жумуш күн өтсө да карточка келбесе, SSA кеңсесине өзүңүз жазылыңыз.
Түп нускаларды чогултуңуз
Жарактуу EAD (I-766 формасы), I-94 же кирүү мөөрү, жарактуу чет өлкөлүк паспорт жана туулган күнүңүз көрсөтүлгөн документ: эгер колуңузда болсо же 10 күндүн ичинде колуңузга тийсе, чет өлкөлүк туулгандыгы тууралуу күбөлүк, болбосо паспорт же DHS документи. Жок дегенде эки башка документ керек; EAD инсандыкты да, иштөө укугун да тастыктай алат.
Документтер туура келерин текшериңиз
Түп нускаларды жана документти берген мекеме күбөлөндүргөн көчүрмөлөрдү кабыл алышат. Фотокөчүрмөлөрдү, нотариалдык көчүрмөлөрдү, документке арыз бергендиги тууралуу квитанцияларды жана мөөнөтү өткөн документтерди кабыл алышпайт.
Арызды онлайн баштаңыз
SSA сайтындагы «Request Social Security number for the first time» барагында баштаңыз, андан кийин 45 күндүн ичинде документтер менен жергиликтүү SSA кеңсесине барыңыз; балким, кабыл алууга өзүңүз жазыла аласыз. Эгер онлайн баштоого мүмкүн болбосо, SS-5 формасын толтуруп, SSAга жазылыңыз.
Эгер жаңы эле келген болсоңуз
SSA келгенден кийин болжол менен 10 күн күтүүнү сунуштайт, ошондо мекеме сиздин DHS документтериңизди онлайн текшерип үлгүрөт.
Кабыл алууга барыңыз
12 жашка толгон же андан улуу, биринчи SSN сураган бардык адамдар кеңседе өзү келип маектешүүдөн өтөт. Түп нускаларды алып барыңыз.
Карточканы күтүңүз
Документтер текшерилгенден кийин карточканы 5–10 жумуш күндүн ичинде почта аркылуу жөнөтүшөт. Эгер номериңизди эстесеңиз, карточканын өзү адатта керек эмес.
Social Security Administration (SSA)
Иштөөгө уруксат (EAD) барБашпаана алгансызГрин-картаАкысыз
Social Security номерлерин жана карточкаларын берген федералдык мекеме. Номер жана карточка акысыз. Арызды ssa.gov/number-card сайтында баштаңыз: эгер кеңсеге баруу керек болсо, ошол эле арызда көбүнчө онлайн жазылса болот. Эгер сайт убакыт сунуштабаса, телефон аркылуу жазылса болот: «Russian» деп айтыңыз, сизге акысыз котормочу кошулат (угуусу начар адамдар үчүн TTY: 1-800-325-0778). Кеңседе да котормочуну акысыз беришет.
Жумуш үчүн эмес SSN
Каалаган статус
Иштөөгө уруксат жок болсо, SSN жөлөкпул алуу үчүн номерди федералдык мыйзам, штаттын мыйзамы же жергиликтүү мыйзам талап кылса гана берилет. Жөлөкпулду берген мекемеден анын бланкындагы кат керек (үлгү да, фотокөчүрмө да эмес): анда сиз арыз ээси экениңиз, номер эмне үчүн керек экени, аны кайсы мыйзам талап кылары, калган шарттарды аткарарыңыз, байланыш адамынын аты, кол тамгасы жана телефону жазылышы керек. Мындай номер менен иштөөгө болбойт: эгер иштесеңиз, SSA DHS мекемесине билдирет.
SSN кайда керек эмес
Каалаган статус
АКШда мыйзамдуу жүргөн жаран эместерге айдоочулук күбөлүк алуу, баланы мектепке жазуу, жеке медициналык камсыздандыруу сатып алуу же мектептеги тамак-ашка жана субсидияланган турак жайга арыз берүү үчүн SSN керек эмес. Банктар жана компаниялар номерди сурашы мүмкүн, бирок номериңиз жок болсо, адатта аны талап кылууга укугу жок. SSN номерин айдоочулук күбөлүк үчүн гана алууга болбойт.
Карточкаңызды жоготтуңуз же атыңызды өзгөртүү керек
Иштөөгө уруксат (EAD) барБашпаана алгансызГрин-картаАкысыз
Карточканы алмаштыруу акысыз. Эгер туура келсеңиз, арызды онлайн бериңиз, болбосо SSA кеңсесине жазылыңыз; карточка 5–10 жумуш күндүн ичинде почта аркылуу келет, аны ошол жерде басып чыгарышпайт. Атты да ушундай эле жол менен, жаңы карточкага буюртма берип өзгөртүшөт: туура келсеңиз «Change name with Social Security» шилтемеси аркылуу онлайн, же алдын ала жазылуу менен. SSA телефонунда «Russian» деп айтыңыз, сизге акысыз котормочу кошулат.
SSA жазуусундагы маалыматтарды оңдоо
Иштөөгө уруксат (EAD) барБашпаана алгансызГрин-карта
SSA сайтындагы «Personal Social Security record» барагында жазуудагы атты, байланыш маалыматтарын, туулган күндү, жарандыкты же статусту өзгөртсө болот. Туулган күнгө жана жерге, ата-эненин аттарына, жарандыкка жана статуска оңдоо киргизүү үчүн SSA кеңсесине түп нускалар керек; бул маалыматтар карточкага басылбайт.
Сизге ITIN керек экенине ынаныңыз
ITIN федералдык салыктар үчүн керек, мисалы, SSN алууга укугуңуз жок болсо, декларация үчүн. ITIN жана SSN экөөнө тең бир убакта ээ болууга болбойт: SSN алгандан кийин ITIN колдонууну токтотуңуз, салык документтеринде SSN көрсөтүңүз жана бардык салык жазуулары SSN астына бириктирилиши үчүн IRS мекемесине кат менен билдириңиз. Болбосо эмгек акынын жана кармалган салыктардын бир бөлүгү эсепке алынбай калышы мүмкүн, кайтарылуучу сумма азыраак болот.
W-7 формасын толтуруңуз
W-7 формасы федералдык декларация (Form 1040 же Form 1040-NR) менен бирге тапшырылат. Эгер декларацияны азырынча тапшырууга мүмкүн болбосо, ал эми мөөнөт жакындап калса, 4868 формасына (мөөнөттү узартуу) «ITIN TO BE REQUESTED» деп жазыңыз; алдын ала төлөмдөрдү ITIN жок да төлөсө болот.
Тастыктоочу документтерди чогултуңуз
Бир жарактуу паспорт жетиштүү. Болбосо эки документ керек: бири инсандыкты, экинчиси чет өлкөлүк экениңизди тастыктайт, жок дегенде биринде сүрөт болушу керек; IRS документтердин 13 түрүн кабыл алат. Түп нускалар же аны берген мекеме күбөлөндүргөн көчүрмөлөр керек; нотариалдык көчүрмөлөрдү жана мөөнөтү өткөн документтерди кабыл алышпайт.
Кантип тапшырарыңызды тандаңыз
Почта аркылуу, IRS салык борборунда (Taxpayer Assistance Center, TAC) кабыл алууда, ITIN тариздеген VITA пунктунда же акы алган сертификатталган агентте (Certifying Acceptance Agent, CAA).
Пакетти жөнөтүңүз
Почта дареги: Internal Revenue Service, Austin Service Center, ITIN Operation, P.O. Box 149342, Austin, TX 78714-9342. Түп нускалар 60 күндүн ичинде форманын 2-сабындагы дарекке кайтарылат.
Жоопту күтүңүз
Адатта болжол менен 7 жума, салык мезгилинде (15-январдан 30-апрелге чейин) же чет өлкөдөн тапшырганда 9–11 жума. CP565 каты номер берилгенин билдирет; CP566 — IRS кошумча маалымат сурайт; CP567 — баш тартуу.
IRS Taxpayer Assistance Centers, Нью-Йорк
Каалаган статусАкысыз
Bronx, Brooklyn, New York-Harlem жана Elmhurst (Queens) райондорундагы IRS салык борборлорунда W-7 формасын акысыз текшеришет, документтердин көбүнүн чыныгы экенин тастыкташат жана аларды кабыл алуунун аягында кайтарып беришет. Телефон аркылуу гана жазылышат, кабыл алууну кээде бир нече жума күтүүгө туура келет. Англис жана испан тилдеринен башка бардык тилдер үчүн IRS мекемесинин 833-553-9895 линиясы бар: котормочу кошулат, ал аркылуу борборго жазылса болот.
VITA: салыктар боюнча акысыз жардам
Каалаган статусАкысыз
IRS колдогон салыктар боюнча акысыз жардам пункттары; айрымдарында ITIN боюнча жардам беришет.
Certifying Acceptance Agents
Каалаган статусАкылуу
Сертификатталган агенттер да ITIN үчүн документтерди текшеришет, бирок акыга; IRS номер үчүн акы албайт.
Салык формаларына буюртма берүү
Каалаган статус
IRS мекемесинин кагаз формаларына irs.gov/forms-pubs/order-products сайтында онлайн буюртма берсе болот: аларды почта аркылуу жөнөтүшөт.
Атыңыз өзгөрдү
Каалаган статус
Атыңыз өзгөргөнү тууралуу IRS мекемесине атты өзгөртүү документтери менен кат аркылуу билдириңиз.
Бул жалпы маалымат, юридикалык кеңеш эмес; 2026-жылдын сентябрында соттор талаштарды дагы эле карап жаткан. Өз ишиңиз боюнча иммиграциялык юрист менен сүйлөшүңүз.
Салык төлөөчүлөрдүн даректерин ICE кызматына берүү
Каалаган статус
IRS суралган болжол менен 1,28 миллион адамдын ичинен 47 000ге жакын адамдын акыркы белгилүү даректерин ICE кызматына берген. 2025-жылдын 21-ноябрында Колумбия округундагы сот IRS мекемесине мындай маалыматтарды ICE кызматына берүүгө тыюу салган, Салык кодексинин (26 U.S.C.) 6103(i)(2) бөлүмү так сакталган учурлардан тышкары; 2026-жылдын 8-сентябрында апелляциялык сот тыюуну күчүндө калтырган. 2026-жылдын 5-февралында Массачусетстеги сот ICE жана DHS мекемелерине алынган маалыматтарды колдонууга тыюу салган; биринчи округдун апелляциялык соту (First Circuit) тараптарды 2026-жылдын 7-октябрында угушу керек болчу. Башка бир иште Колумбия округунун апелляциялык соту 2026-жылдын 24-февралында салык кодекси мындай берүүгө уруксат берсе керек деп эсептеп, келишимдин өзүнө тыюу салуудан баш тарткан.
Суроолор менен кайда кайрылса болот
Каалаган статусАкысыз
SSN жок же ITIN менен декларация берүүдөн мурун иммиграциялык юрист же салык боюнча адис менен кеңешиңиз. Нью-Йорк штатынын жаңы америкалыктар үчүн линиясы иммиграция боюнча суроолорго 200дөн ашык тилде, жашыруун түрдө жооп берет жана акысыз юристтерге багыттайт. «Russian» деп айтыңыз, ошондо котормочу аркылуу жооп беришет.
- SSN
- Social Security number: социалдык камсыздандыруунун тогуз орундуу номери, аны SSA федералдык мекемеси берет.
- SSA
- Social Security Administration: Social Security номерлерин жана карточкаларын берген жана жөлөкпул төлөгөн федералдык мекеме.
- ITIN
- Individual Taxpayer Identification Number: SSN алууга укугу жоктор үчүн салык номери; аны менен иштөөгө болбойт.
- IRS
- Internal Revenue Service: АКШнын федералдык салык кызматы.
- EAD
- Employment Authorization Document: АКШда иштөөгө уруксат берген карточка (I-766 формасы), аны USCIS федералдык кызматы берет.
- USCIS
- U.S. Citizenship and Immigration Services: EAD жана грин-карталарды берген жана башпаана сурап берилген арыздарды караган федералдык иммиграциялык кызмат.
- Соттун тыюу салуусу
- Injunction: соттун кандайдыр бир аракетти, мисалы, маалымат берүүнү токтотуу тууралуу буйругу.
- U.S.C.
- United States Code: АКШнын федералдык мыйзамдарынын жыйнагы; «26 U.S.C.» 26-бөлүмдү, башкача айтканда Салык кодексин билдирет.
- DHS
- U.S. Department of Homeland Security: АКШнын федералдык ички коопсуздук министрлиги; анын курамына USCIS, ICE жана чек ара кызматы кирет.
- ICE
- U.S. Immigration and Customs Enforcement: адамдарды кармаган жана депортация иштерин жүргүзгөн федералдык кызмат.
- W-7 формасы
- Application for IRS Individual Taxpayer Identification Number: ITIN алуу үчүн арыз, салык декларациясы менен бирге берилет.
- Салык декларациясы
- Tax return: салык кызматына кирешелериңиз тууралуу жыл сайын берилүүчү отчет; жеке адамдар үчүн бул Form 1040 же Form 1040-NR.
- Күбөлөндүрүлгөн көчүрмө
- Certified copy: документтин өзүн берген мекеме күбөлөндүргөн көчүрмө; нотариус мындай көчүрмөнү күбөлөндүрө албайт.
- I-94
- АКШга киргениңиз жана АКШда калууга уруксат берилген мөөнөт тууралуу жазуу; аны CBP (U.S. Customs and Border Protection) федералдык чек ара кызматы же DHSтин башка мекемеси түзөт.
Бул юридикалык кеңеш эмес, жалпы маалымат: QARAVANда юристтер жок. QARAVAN АКШга кирүүгө жардам бербейт жана виза, чакыруу, демөөрчүлүк же эвакуация тариздей албайт. Өз ишиңиз боюнча лицензиясы бар иммиграциялык адвокатка же АКШнын Юстиция министрлиги аккредитациялаган өкүлгө кайрылыңыз.
Булактар, текшерилди: ноябрь 2026
- ssa.gov/number-card/request-number-first-time
- irs.gov/individuals/individual-taxpayer-identification-number
- irs.gov/tin/itin/how-to-apply-for-an-itin
- irs.gov/tin/itin/irs-taxpayer-assistance-centers-with-itin-ser…
- dos.ny.gov/office-new-americans
- congress.gov/crs-product/LSB11413
- ssa.gov/number-card/replace-card
- ssa.gov/personal-record
- ssa.gov/pubs/EN-05-10096.pdf
- irs.gov/forms-pubs/order-products