Чет өлкөлүк диплом жана документтерди которуу

Америкалык колледждер сиздин өлкөңүздөгү мектептер менен жогорку окуу жайлары кандай түзүлгөнүн билишпейт, ошондуктан документтерди баалатууну (credential evaluation) сурашат: адистер аттестатыңызды же дипломуңузду америкалыктар менен салыштырып, ал эмнеге туура келерин жазышат. CUNYге тапшыруу үчүн баалоону CUNYдин борбору — UAPC акысыз жасайт; аны CUNY тааныган кызматтардын биринен акы төлөп буйрутса да болот.

1. Кайсы документтер керек экенин билиңиз

   CUNY Required Secondary School Credentials таблицасынан өлкөңүздү табыңыз: ал жерде кайсы документтер кабыл алынары көрсөтүлгөн. CUNY бардык жылдар үчүн орто билим тууралуу толук жазууну жана, эгер бар болсо, тышкы экзамендердин күбөлүктөрүн сурайт; кээде башка документтерди да суратышы мүмкүн. ECEнин өлкөлөр боюнча өз талаптар тизмеси бар.

2. Үйдөн документ сураардан мурун коопсуздук жөнүндө ойлонуңуз

   Эгер сиз башпаана сурап жатсаңыз, коргоо сураган өлкөңүздөгү мектепке, жогорку окуу жайга же мамлекеттик мекемеге кайрылаардан мурун, муну юристиңиз же өкүлүңүз менен талкуулаңыз. QARAVAN юридикалык кызмат көрсөтпөйт, бирок кимге кайрылуу керек экенин айтып берет.

3. Документтерди окуу жайыңыздан сураңыз

   CUNY окуу жайы өзү мөөрлөнгөн конвертте жөнөткөн документти расмий деп эсептейт; нотариус же котормочу күбөлөндүргөн көчүрмөлөр, фотокөчүрмөлөр, факстар жана скандар расмий деп эсептелбейт. Бирок чет өлкөдө окугандардын орто билим документтерин арызга жүктөсө болот, ал эми CUNYге кошумча маалымат керек болсо — аларды бул дарекке жөнөтсө болот: admissions@cuny.edu. ECE отчеттон кийин жөнөтүлгөн документтерди кайтарып берет, окуу жайдын мөөрлөнгөн конвертинде келгендерден башкасын.

4. Котормого буйрутма бериңиз

   Башка тилдеги документтерди түп нускасында англис тилине которулган котормосу менен кошо жөнөтүшөт. Эгер америкалык мектептин, колледждин же университеттин окутуучусу которсо, ал өз кафедрасын жана кызматын көрсөтөт. ECEде котормонун ордуна Translation Waiver ($85) төлөсө болот.

5. Баалоону кайда жасатууну чечиңиз

   Эгер сиз CUNYге гана тапшырып жатсаңыз, UAPCнин акысыз баалоосу жетиштүү. Эгер баалоо жумуш, лицензия же башка колледж үчүн керек болсо, адегенде ал жерден кайсы кызматты жана отчеттун кайсы түрүн кабыл аларын сураңыз; ECE өзү да ушуну сунуштайт.

6. Документтерди жөнөтүп, буйрутманы төлөңүз

   UAPC үчүн документтерди бул дарекке жөнөтүңүз: admissions@cuny.edu. Акы төлөнүүчү кызматта баалоону сайттан буйрутуп, даяр отчетту түз эле CUNYге evaluations@cuny.edu дарегине жөнөтүүнү сураңыз: CUNY кызмат өзү жөнөткөн баалоолорду гана, ал жасалган документтердин күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрү менен кошо кабыл алат.

7. Керек болсо, англис тили боюнча тест тапшырыңыз

   Эгер сизде азыр убактылуу виза болсо жана англис тилинде окубаган болсоңуз, TOEFL, IELTS (Academic), PTE (Academic) же Duolingo тесттеринин расмий жыйынтыктары керек. CUNYдин таблицасында аймактын бардык өлкөлөрү үчүн бул тесттин графасында «Required» деп турат.

8. Документтердин абалын CUNYfirst системасынан текшериңиз

   Арыз бергенден кийин CUNYfirst системасынан документтер жана баалоо келгенин текшериңиз. CUNY документтерди арызга сегиз сандуу CUNYfirst ID боюнча байланыштырат — аны коштомо каттарда көрсөтүңүз.

Чыгыш Европа, Борбордук Азия жана Кавказ өлкөлөрү жана Түркия үчүн CUNY Required Secondary School Credentials таблицасынан үзүндү. Документтердин аттары CUNY жазгандай. Ар бир документ үчүн фирмалык бланкта толук, сөзмө-сөз котормо керек; CUNY/UAPC башка документтерди да суратышы мүмкүн.

Эгер документ англис тилинде болбосо, CUNY түп нускасын да, котормосун да сурайт. Котормону CUNYдин тизмесиндеги адам же уюм жасаса гана кабыл алышат.

• University Application Processing Center (UAPC)

  Каалаган статусАкысыз

  CUNYдин арыздарды иштеп чыгуу борбору АКШдан тышкары окугандардын документтерин акысыз баалайт. Биринчи курска тапшыргандар (Freshman) admissions@cuny.edu дарегине бардык жылдар үчүн орто билим тууралуу толук жазууну жана бардык улуттук же тышкы күбөлүктөрдү жөнөтүшөт; которулгандар (Transfer) — мындан тышкары ар бир окуу жайдан расмий көчүрмөлөрдү, аларды окуу жайлар өздөрү бул дарекке жөнөтүшөт: transcripts@cuny.edu. Англис тилинде эмес документтер — түп нускасында жана котормосу менен. Баалоону бардык документтер келгенде гана башташат. Почта дареги: CUNY/UAPC, P.O. Box 350136, Brooklyn, NY 11235.

  cuny.edu

• Services approved by CUNY for credential evaluation

  Каалаган статусАкылуу

  CUNY 13 кызматты тааныйт: Academic Credentials Evaluation Institute, Inc.; Educational Credential Evaluators; Foreign Credential Evaluations, Inc.; Foreign Credentials Service of America; Globe Language Services Inc.; International Education Evaluations (IEE); International Education Research Foundation; Institute of Foreign Credential Evaluations (IFCS); Josef Silny & Associates, Inc., International Education Consultants; Scholaro; The Evaluation Company; Transcript Research; World Education Services, Inc. Эмнени буйрутуу керек: эгер жогорку окуу жайда бир жылдан аз окусаңыз — орто билим боюнча GPA (орточо балл) менен Course-by-Course отчету, тышкы экзамендердин күбөлүктөрү жана жогорку окуу жай боюнча GPA менен Course-by-Course отчету; эгер бир жылдан көп окусаңыз — мектепти бүтүргөнүңүздү ырастоо, Course-by-Course отчету жана жогорку окуу жай боюнча GPA менен Course-by-Course отчету.

  cuny.edu

• Educational Credential Evaluators (ECE)

  Каалаган статусАкылуу

  CUNYдин тизмесиндеги жеке кызмат. Отчеттор: General — $110, General with GPA — $135, Course by Course — $199; Translation Waiver ($85) котормо кылдыруудан бошотот. Отчеттун электрондук көчүрмөсүн жеке кабинетте көрүүгө гана болот; расмий көчүрмө — $40, 5 жумуш күнүндө шашылыш — $90. Документтерге талаптар өлкөгө жараша (ECE сайтындагы тизме). Эгер талаптарды аткара албасаңыз, ECE көпчүлүк учурда отчет жасай албайт, ал эми керектүү документтери жок буйрутма акча кайтарылбастан жокко чыгарылышы мүмкүн, ошондуктан адегенде ECEнин колдоо кызматынан тактаңыз.

  ece.org

• World Education Services (WES)

  Каалаган статусАкылуу

  CUNYдин тизмесиндеги коммерциялык эмес кызмат. Document-by-Document — $118ден баштап: ар бир документтин америкалык эквиваленти. Course-by-Course — $186дан баштап: кредиттери, баалары жана эсептелген GPA менен сабактар. Керектүү документтердин тизмеси өлкөгө жараша жана өлкөнү тандагандан кийин Required Documents барагында көрсөтүлөт.

  wes.org

• National Association of Credential Evaluation Services (NACES) member directory

  Каалаган статус

  Документтерди баалоочу кызматтардын бирикмеси; ал өзү документтерди баалабайт, бирок сайтында мүчөлөрүнүн тизмеси бар. Алардын каалаганына түз кайрылса болот: алар онлайн иштешет, жакын жашоонун кереги жок. Эгер баалоо CUNY үчүн эмес, жумуш, лицензия же башка колледж үчүн керек болсо, адегенде ал жерде кайсы кызматтарды таанышарын билиңиз.

  naces.org

Кетүүгө аргасыз болгон адамдар көбүнчө мектептерден жана жогорку окуу жайлардан документ ала алышпайт. Бул программалардын бири да белгилүү бир жыйынтыкты убада кылбайт.

• WES Gateway Program

  Каалаган статус

  Окуган өлкөсүнөн расмий документтерди ала албаган качкындардын жана башка аргасыз көчүп келгендердин документтерин баалаган WES программасы. Шарттары: документтерди окуу жайдан түз алуу мүмкүн эмес; сиз Афганистанда, Венесуэлада, Иракта, Иранда, Палестинада, Сирияда, Суданда, Түркияда (Türkiye), Украинада же Эритреяда окугансыз; мектепти же колледжди, университетти толук же жарым-жартылай бүтүргөнсүз; сизде диплом же көчүрмөнүн копиялары бар; сиз АКШда же Канадада жашайсыз. Чыгыш Европа, Борбордук Азия жана Кавказдан тизмеде Украина гана бар. Ким туура келерин WESтин өнөктөш уюмдары аныкташат. Эгер сизде кадимки документтер топтому болсо, WES кадимки тартипте тапшырууну кеңеш берет.

  wes.org

• ECE Aid

  Каалаган статусАкысыз

  ECE программасы: качкындар жана башка аргасыз көчүп келгендер үчүн акысыз отчеттор. ECE аларды адамдарга түз бербейт: купондорду ал тандаган колледждер жана коммерциялык эмес уюмдар таратышат. Купон менен сиз ECEнин кадимки онлайн арызын толтуруп, кодду киргизип, документтерди жөнөтөсүз. Өлкөлөр боюнча чектөө жок. Катышуучулардын арасында ECE Upwardly Global уюмун атайт. Колледжден, чоңдор үчүн курстардан же качкындарга жардам берген уюмдан ушундай купондорду таратышабы деп сураңыз.

  ece.org

• SUNY credential review and Prior Learning Assessment

  Каалаган статус

  SUNY (Нью-Йорк штатынын мамлекеттик колледждер системасы) анын кээ бир кампустары билим тууралуу документтерди баалай аларын, ал эми документтери жокторго Prior Learning Assessment — билимди документсиз баалоону сунуштай аларын жазат. Керектүү кампустун кабыл алуу комиссиясынан ушундай кызмат барбы деп сураңыз.

  system.suny.edu

• High School Equivalency (HSE) диплому запастагы жол катары

  Каалаган статус

  Эгер мектептин аттестатын алуу мүмкүн болбосо, Нью-Йорк штатынын HSE дипломун алса болот: CUNY аны кабыл алат — дипломдун көчүрмөсүн жана тесттердин жыйынтыктарын бул дарекке жөнөтүңүз: admissions@cuny.edu. Кантип алуу керек: «HSE аттестаты: Нью-Йорк штатында кантип алса болот».

  cuny.edu

Нью-Йорк штатында лицензия керек болгон кесиптер үчүн дипломду баалатуу эле жетишсиз: лицензия керек, жана тартиби кесипке жараша. Төмөндө штаттын расмий барагы боюнча медайымдар жана медбраттар (registered nurse, RN) үчүн тартип.

1. Билимиңизди текшериңиз

   АКШдан тышкаркы, NYSED (штаттын билим берүү жана лицензиялар боюнча жооптуу мекемеси) тааныган өлкөдө кеминде эки окуу жылына созулган жалпы медайымдык билим берүү программасын бүтүргөн болушуңуз керек. Ал өлкөнүн лицензия берүүчү органы же мамлекеттик мекемеси программа медайымдарды даярдаарын NYSEDге ырасташы керек.

2. Штаттын милдеттүү курстарынан өтүңүз

   Бекитилген курс уюштуруучудан NYSEDдин инфекциялык көзөмөл боюнча курсунан жана балдарга карата катаал мамилени аныктоо жана ал тууралуу кабарлоо боюнча курсунан өтүңүз — же бошотулууга укугуңуз бар экенин ырастаңыз.

3. Онлайн 1-форманы тапшырыңыз

   Онлайн 1-форманы (Application for Licensure - RN) толтуруп, лицензия жана биринчи каттоо үчүн $143 картадан төлөңүз. Эгер NCLEX-RN (медайымдын лицензиясы үчүн улуттук экзамен) тапшыра элек болсоңуз, 5-форма боюнча убактылуу уруксатка (limited permit) арыз берсеңиз болот: I бөлүмдү толтуруп, келечектеги иш берүүчүңүздөн II бөлүмдү толтурууну сурап, $35 төлөм менен почта аркылуу жөнөтүңүз. Сакталган онлайн арызга кайтуу үчүн социалдык камсыздандыруу номери керек.

4. Чет өлкөдө алган билимиңизди ырастаңыз

   Эки жолу бар. Биринчиси — TruMerit (trumerit.org) аркылуу: бул чет өлкөлүк медайымдардын документтерин чогултуп, текшерип, NYSEDге отчет жөнөткөн коммерциялык эмес уюм. Экинчиси — сиздин окуу жайыңыз 2F формасын (Certification of Professional Education) толтуруп, аны расмий көчүрмө менен кошо NYSEDге жөнөтөт; көчүрмөнү NYSED тааныган кызмат которот. Эгер сизде чет өлкөдө медайымдын лицензиясы болгон болсо, NYSED кандай болгон күндө да аны берген органдан ырастоо алышы керек (экинчи жолдо — 3F формасы боюнча). NYSEDдин айтымында, TruMerit милдеттүү эмес, бирок ансыз лицензия алуу көбүнчө кыйыныраак жана узагыраак.

5. NCLEX-RN экзаменине жазылыңыз

   Эгер NCLEX-RN тапшыра элек болсоңуз, ага Pearson VUEдан (pearsonvue.com) жазылыңыз. NYSED арызыңызды жана билим тууралуу документтериңизди текшергенден кийин гана тапшырууга уруксат беришет.

• NYSED Office of the Professions: RN Pathway #5

  Каалаган статусАкылуу

  Кесиптик лицензияларды берген Нью-Йорк штатынын мекемесинин чет өлкөлүк медайымдык мектептердин бүтүрүүчүлөрү үчүн барагы (RN Pathway #5): бардык кадамдар кеңири жазылган. Башка кесиптер үчүн мекеменин өз барактары бар.

  op.nysed.gov

• Upwardly Global

  Каалаган статусАкысыз

  Жалпы улуттук коммерциялык эмес уюм: кесиптик билими бар иммигранттарга, качкындарга жана башпаана алгандарга АКШда өз адистиги боюнча ишке кайтууга жардам берет. Анын айтымында, иммигрант адистер үчүн материалдар жана программалар акысыз. ECE Aid программасына катышат. Сизге туура келеби, анын сайтынан текшериңиз.

  upwardlyglobal.org