Ресурсҳо Пул, хӯрок, кӯмакҳои иҷтимоӣ ва андозҳо
Қарзҳо ва маслиҳатҳои ройгони молиявӣ
Агар ба шумо дар бораи қарз занг зананд ё нависанд, инро нодида нагиред, аммо то он даме ки боварӣ ҳосил накардаед, ки ин ҷамъкунандаи воқеии қарз аст, рақами корт ё ҳисобро нагӯед. Шумо ҳуқуқҳо доред ва дар Ню-Йорк мушовирони ройгони молиявӣ ҳастанд.
QARAVAN маслиҳатҳои ҳуқуқӣ намедиҳад ва мо ҳуқуқшинос надорем. Агар бар зидди шумо ба суд муроҷиат карда бошанд, ба адвокат ё ба ташкилоти кӯмаки ройгони ҳуқуқӣ (legal aid) муроҷиат кунед.
Асосӣ
- Ҷамъкунандаи қарз (debt collector) одатан бояд дар давоми 5 рӯз қарздиҳанда, маблағ ва тарзи эътироз кардани қарзро гӯяд. Агар нагӯяд, ин метавонад фиреб бошад.
- Агар ҳуҷҷатҳои судӣ омада бошанд, то санае, ки дар онҳо нишон дода шудааст, худатон ё тавассути адвокат ҷавоб диҳед. Вагарна суд метавонад бар зидди шумо қарор барорад (default judgment).
- Шаҳр оид ба пул ва қарзҳо ройгон ва махфӣ маслиҳат медиҳад (NYC Financial Empowerment Centers). Онлайн ё тавассути 311 сабти ном шудан мумкин аст.
Нодида нагиред, аммо маълумотро ҳам нагӯед
Агар қарз воқеӣ бошад, аз он ки шумо ба зангҳо ҷавоб намедиҳед, ҷамъкунанда одатан даст намекашад: ӯ метавонад роҳҳои дигари гирифтани пулро ҷустуҷӯ кунад, аз ҷумла ба суд муроҷиат кунад. То он даме ки боварӣ ҳосил накардаед, ки ҷамъкунанда воқеӣ аст, маълумоти молиявиро нагӯед.
Маълумотро дар бораи қарз гиред
Ҷамъкунанда одатан бояд ҳангоми тамоси аввал ё дар давоми панҷ рӯз қарздиҳанда, маблағи қарз ва тарзи эътироз кардани онро гӯяд. Агар натавонад ё нахоҳад, ин метавонад қаллобӣ бошад.
Бе таъхир нависед
CFPB намунаҳои номаҳо дорад, масалан бо хоҳиши он ки бо шумо танҳо тавассути адвокат муошират кунанд. Номаро ҳар чӣ зудтар баъд аз тамоси аввал фиристед ва нусхаҳоро нигоҳ доред. Баъзе маълумотро танҳо дар давоми 30 рӯз баъд аз тамос талаб кардан мумкин аст, аммо баъдтар ҳам пурсидан арзанда аст. Намунаҳои номаҳо ҷои маслиҳати ҳуқуқиро намегиранд.
Агар қарз аз они шумо набошад ё шумо онро аллакай пардохт карда бошед
Ҳуҷҷатҳо кӯмак мекунанд. Аз ҷамъкунандаи қарз талаб кунед, ки исбот кунад, ки қарздор маҳз шумо ҳастед, ва нишон диҳад, ки маблағ аз чӣ иборат аст. Инчунин метавонед хаттӣ талаб кунед, ки ӯ дигар бо шумо тамос нагирад.
Ҳуқуқҳои худро донед
Мувофиқи қонуни Fair Debt Collection Practices Act ба ҷамъкунандагони қарз шуморо таъқиб кардан, тарсондан ва таҳқир кардан манъ аст. Агар онҳо дар вақти нобоб ё ба ҷои нобоб занг зананд, шумо ҳақ доред хоҳиш кунед, ки дар вақти дигар ё ба ҷои дигар занг зананд.
Шикоят пешниҳод кунед
Аз ҷамъкунандаи қарз метавонед ба CFPB шикоят кунед.
Сари вақт ҷавоб диҳед
Агар бар зидди шумо оид ба қарз даъво пешниҳод карда бошанд, то санаи дар ҳуҷҷатҳои судӣ нишондодашуда ба он ҷавоб диҳед — худатон ё тавассути адвокат. Ҷавоб додан маънои эътироф кардани қарзро надорад: пас аз он ҷамъкунандаи қарз бояд ба суд исбот кунад, ки қарз воқеӣ аст.
Агар ҷавоб надиҳед, чӣ мешавад
Суд метавонад ҳалномаи ғоибона (default judgment) барои тамоми маблағе, ки кредитор талаб мекунад, бо илова кардани хароҷоти қонунӣ, фоизҳо ва хароҷоти адвокат қабул кунад. Суд метавонад рад кардани қабули даъватномаро ҳамчун нодида гирифтани даъво ҳисобад. Ҳалномаро тағйир додан душвор аст ва пас аз он кредитор, вобаста ба вазъият ва қонунҳои иёлот, метавонад қарзро аз музди меҳнат ситонад, ба амвол ҳабс гузорад ё пули суратҳисоби шуморо банд кунад.
Адвокат ёбед
Адвокат мефаҳмонад, ки қонунҳои федералӣ ва қонунҳои иёлот чӣ гуна ҳимоя медиҳанд. Баъзе адвокатҳо ройгон ё бо музди камтар кор мекунанд; ташкилотҳои кӯмаки ҳуқуқӣ (legal aid) ва клиникаҳои ҳуқуқӣ метавонанд ройгон кӯмак кунанд, агар шумо ба шартҳои онҳо мувофиқ бошед.
Дар бораи мӯҳлати даъво огоҳ бошед
Агар мӯҳлати даъво (вақте, ки дар давоми он даъво пешниҳод кардан мумкин аст) гузашта бошад, ҷамъкунандаи қарз ҳақ надорад даъво пешниҳод кунад ё бо он таҳдид кунад. Бо даъвое, ки ӯ пешниҳод карданӣ нест, таҳдид кардан низ ҳақ надорад.
Агар қарзҳоро пардохт карда натавонед, муқоиса кунед, ки кӣ чӣ пешниҳод мекунад.
Машварати қарзӣ ва пешниҳодҳои дигар (октябри соли 2026)
| Онҳо кистанд | Чӣ кор мекунад ё чӣ ваъда медиҳад | Ба чӣ диққат додан лозим | |
|---|---|---|---|
| Машварати қарзӣ (credit counseling) | Одатан ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ | Маслиҳат медиҳанд, ки бо пул ва қарзҳо чӣ тавр муносибат кунед; метавонанд нақшаи пардохт (debt management plan) тартиб диҳанд, то пардохти ҳармоҳа кам шавад | Қарзҳоро бахшида наметавонанд; метавонанд ҳаққи хизмат гиранд; машварати аввал одатан тақрибан як соат давом мекунад. |
| Танзими қарз (debt settlement) | Одатан ширкатҳои тиҷоратӣ | Бар ивази пул ваъда медиҳанд, ки шуморо аз қарзҳо халос мекунанд, одатан бо як пардохти яквақта, ки шумо барои он пешакӣ пул ҷамъ мекунед | На сарфаро ва на мӯҳлатро кафолат дода наметавонанд; одатан шартҳои беҳтар аз он ки шумо худатон ба даст меовардед, ба даст намеоранд; гирифтани пул пеш аз натиҷа метавонад ғайриқонунӣ бошад. |
| Қарз барои муттаҳид кардани қарзҳо (debt consolidation loan) | Бонкҳо, иттифоқҳои қарзӣ (credit unions) ва дигар қарздиҳандагон | Шумо як қарз мегиред, бо он якчанд қарзро мепардозед ва минбаъд моҳе як бор пардохт мекунед | Фоизи паст метавонад муваққатӣ бошад (teaser rate); бо мӯҳлати дарозтар пардохт камтар мешавад, вале дар маҷмӯъ метавонед зиёдтар пардозед. |
| Ислоҳи таърихи қарзӣ (credit repair) | Одатан ширкатҳои тиҷоратӣ | Ваъда медиҳанд, ки таърихи қарзӣ ё рейтингро ислоҳ мекунанд, одатан бо корҳое, ки шумо худатон ройгон карда метавонед | Метавонанд ба сабтҳои дуруст ҳам эътироз кунанд ва он гоҳ рейтинг аввал тағйир меёбад, баъд боз ба ҳолати пешина бармегардад. |
Шартҳоро санҷед
Шумо бояд на камтар аз 18 сола бошед ва дар Ню-Йорк зиндагӣ ё кор кунед; даромад ва мақоми муҳоҷиратӣ аҳамият надоранд. Машваратҳо ройгон ва махфӣ мебошанд.
Сабти ном шавед
Дар Financial Empowerment Portal онлайн сабти ном шавед, бо аккаунт ё бе он: a866-dcwpwb.nyc.gov/talkmoney/book-appointment. Машваратҳо ҳузурӣ ё тавассути телефон, бо забони шумо мегузаранд.
Ҳуҷҷатҳоро омода кунед
Он чиро, ки доред, бигиред: ҳисобнома ва маълумотномаҳои суратҳисоб, ҳисоботҳои қарзӣ, мактубҳо дар бораи ситонидани қарз, эъломияҳои андоз, варақаҳои музди меҳнат, ҳуҷҷатҳои судӣ, ҳуҷҷатҳо оид ба қарзҳои донишҷӯӣ. Машваратчӣ бе онҳо ҳам кӯмак мекунад. Ҳисоботи қарзии ройгон — дар AnnualCreditReport.com.
Дар вохӯрии аввал чӣ мешавад
Машваратчӣ занг мезанад, хоҳиш мекунад, ки санаи таваллуд ва суроғаро тасдиқ кунед, ва дар бораи даромад, хароҷот, пасандоз ва қарзҳоятон мепурсад. Ӯ метавонад рақами Social Security-ро пурсад, то ҳисоботи қарзиро гирад, вале шумо ҳақ доред рад кунед. Машваратчиён ҳеҷ гоҳ пул намепурсанд. Дар охир шумо якҷоя нақшаи амал (Action Plan) тартиб медиҳед ва ба шумо вохӯрии навбатиро пешниҳод мекунанд.
Машваратчӣ бо чӣ кӯмак карда метавонад
Бо хароҷот ва таърихи қарзӣ, гуфтушунид бо кредиторон дар бораи қарзҳо (аз ҷумла оид ба қарзҳои донишҷӯӣ), нақшаи кам кардани қарз ё пардохтҳо ва дастрасӣ ба кӯмаки фаврии давлатӣ. Марказҳо қарз ва грант намедиҳанд.
NYC Financial Empowerment Centers
Ҳар гуна мақомДар Ню-Йорк зиндагӣ мекунедРойгон
Машваратҳои ройгон ва махфӣ аз идораи шаҳрии NYC Department of Consumer and Worker Protection (DCWP): буҷет, таърихи қарзӣ, қарзҳо, қарзҳои донишҷӯӣ, кушодани суратҳисоб. Шумо бояд на камтар аз 18 сола бошед ва дар Ню-Йорк зиндагӣ ё кор кунед; мақом аҳамият надорад. Онлайн сабти ном шавед: a866-dcwpwb.nyc.gov/talkmoney/book-appointment.
Consumer Financial Protection Bureau: debt collection
Ҳар гуна мақомРойгон
Идораи федералии ҳифзи истеъмолкунандагони хизматрасониҳои молиявӣ: ҳуқуқҳои қарздоронро мефаҳмонад, намунаи мактубҳо медиҳад ва шикоятҳоро аз ҷамъкунандагони қарз онлайн қабул мекунад: consumerfinance.gov/complaint.
- Debt collector
- Ҷамъкунандаи қарз: ширкат ё шахсе, ки баргардондани қарзро талаб мекунад; қонуни Fair Debt Collection Practices Act ба онҳо татбиқ мешавад.
- Validation information
- Маълумот дар бораи қарз: номи кредитор, маблағ ва тарзи эътироз кардан ба он; ҷамъкунандаи қарз одатан вазифадор аст онҳоро ҳангоми тамоси аввал ё дар давоми панҷ рӯз диҳад.
- Default judgment
- Ҳалномаи суд бар зидди шумо, агар шумо ба даъво ҷавоб надода бошед. Пас аз он кредитор метавонад, масалан, қарзро аз музди меҳнат ситонад.
- Garnishment ва lien
- Garnishment — ситонидани қарз аз музди меҳнат. Lien — ҳуқуқи кредитор ба амволи шумо ба ҳисоби қарз.
- Statute of limitations
- Мӯҳлати даъво: давре, ки дар давоми он кредитор ҳақ дорад оид ба қарз даъво пешниҳод кунад.
- Credit counseling
- Машварати қарзӣ: одатан ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ, ки маслиҳат медиҳанд, бо пул ва қарзҳо чӣ тавр муносибат кардан лозим аст.
- Debt management plan
- Нақшаи пардохт: шумо як пардохтро ба машваратчӣ месупоред ва ӯ ба кредиторони шумо мепардозад.
- Action Plan
- Нақшаи хаттии амал, ки шумо бо машваратчӣ дар NYC Financial Empowerment Center тартиб медиҳед.
Ин маълумоти умумӣ аст, на машварати ҳуқуқӣ: дар QARAVAN ҳуқуқшинос нест. QARAVAN барои ворид шудан ба ИМА кӯмак намекунад ва наметавонад раводид, даъватнома, кафолат (спонсорство) ё эвакуатсия ба расмият дарорад. Оид ба парвандаи худ ба адвокати муҳоҷиратии иҷозатномадор ё ба намояндае, ки аз ҷониби Вазорати адлияи ИМА аккредитатсия шудааст, муроҷиат кунед.