Ресурсҳо Амният ва ҳуқуқҳои шумо
Қонунҳои шаҳр ва иёлот чиро ҳимоя мекунанд ва ҳимоя дар куҷо тамом мешавад
Қонунҳои Ню-Йорк ва иёлот ба хадамоти шаҳрӣ ва маҳаллӣ чиро манъ мекунанд ва ба хадамоти федералии муҳоҷират чиро манъ карда наметавонанд.
Ин маълумоти умумӣ аст, на машварати ҳуқуқӣ: дар QARAVAN ҳуқуқшинос нест. QARAVAN барои ворид шудан ба ИМА кӯмак намекунад ва наметавонад раводид, даъватнома, кафолат (спонсорство) ё эвакуатсия ба расмият дарорад. Оид ба парвандаи худ ба адвокати муҳоҷиратии иҷозатномадор ё ба намояндае, ки аз ҷониби Вазорати адлияи ИМА аккредитатсия шудааст, муроҷиат кунед.
Қонунҳои Ню-Йоркро, ки кӯмаки шаҳрро ба мақомоти федералии муҳоҷират маҳдуд мекунанд, sanctuary laws, қонунҳои «шаҳри паноҳ» меноманд. Онҳо қоидаҳоро барои хадамоти шаҳрӣ, масалан NYPD ва зиндони шаҳрӣ, муқаррар мекунанд, аммо на барои ICE.
Қонунҳо зуд тағйир меёбанд, қисме аз қонунҳои иёлот дар суд мавриди баҳс аст. Дар ин ҷо қоидаҳо ба ҳолати ноябри соли 2026 оварда шудаанд; ин маълумоти умумӣ аст, на машварати ҳуқуқӣ, ва дар QARAVAN ҳуқуқшиносон нестанд.
Асосӣ
- Қонунҳои Ню-Йорк ба хадамоти шаҳрӣ манъ мекунанд, ки дар боздоштҳои муҳоҷиратӣ кӯмак кунанд, аммо ба худи ICE барои кор кардан дар шаҳр монеъ намешаванд.
- NYPD дархости ICE-ро дар бораи нигоҳ доштани шахс танҳо ҳангоми мавҷуд будани ордери суд ва ҳукм барои ҷинояти зӯроварона ё вазнин ё ҳангоми мувофиқ омадани маълумот бо рӯйхати гумонбаршудагон дар терроризм иҷро мекунад.
- Ин қонунҳо агентҳои федералиро қариб маҳдуд намекунанд, бинобар ин ҳангоми вохӯрӣ бо ICE мисли ҳама ҷо рафтор кунед: хомӯш бошед, дарро накушоед, ҳеҷ чизро имзо накунед.
Қонунҳои шаҳр ва иёлот дар амал
| Барои хадамоти шаҳрӣ ва маҳаллӣ чӣ маҳдуд шудааст | Чӣ имконпазир боқӣ мемонад | |
|---|---|---|
| Кӯмак ба назорати муҳоҷиратӣ | Хадамоти шаҳрӣ ҳақ надоранд вақт, пул ва амволи шаҳрро барои кӯмак ба назорати муҳоҷиратӣ сарф кунанд (§ 10-178 Administrative Code, маҷмӯи қонунҳои Ню-Йорк); дархостҳо дар бораи чунин кӯмак сабт карда мешаванд | NYPD мисли пештара ҳақ дорад дар гурӯҳҳое иштирок кунад, ки пеш аз ҳама ба назорати муҳоҷиратӣ машғул нестанд, ва дар тафтишоти ҷиноӣ ҳамкорӣ кунад; Департаменти тафтишоти шаҳр (Department of Investigation, DOI) панҷ ҳодисаро санҷид ва дар яке аз онҳо аз ҷониби корманди NYPD вайронкуниро ёфт |
| Дархости ICE барои нигоҳ доштани шахс (detainer) | NYPD дархости шаҳрвандиро (на ҷиноӣ) танҳо ҳангоми мавҷуд будани ордери суд ва ҳукм барои ҷинояти вазнин ё зӯроварона ё ҳангоми мувофиқ омадани маълумот бо рӯйхати гумонбаршудагон дар терроризм иҷро мекунад (Administrative Code § 14-154) | Мувофиқи қонуни иёлот ICE мисли пештара ҳақ дорад ба зиндонҳо дархост фиристад ва шахсро ба иёлоти дигар интиқол диҳад |
| Биноҳои шаҳрӣ | Ба кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ки аз шаҳр нестанд, бе ордери суд ё шартҳои дигар ба қисмҳои барои бегонагон пӯшидаи биноҳо ва қаламравҳои шаҳрӣ даромадан мумкин нест (§ 4-210); таваққуфгоҳҳои шаҳриро ҳамчун ҷои ҷамъшавӣ истифода бурдан мумкин нест; ба мақомоти федералии муҳоҷират дар ҷазираи Rikers (зиндони шаҳрӣ) дафтар доштан мумкин нест | Дар кӯчаҳо, дар хонаҳои хусусӣ ва дар ҷойҳои кор ин манъкуниҳо амал намекунанд |
| Мактабҳо, беморхонаҳо, ибодатгоҳҳо ва ҷойҳои дигар | Мувофиқи қонуни иёлот барои даромадан ба қисмҳои пӯшида ордери суд лозим аст, ва мактабҳо маълумотро дар бораи хонандагон бе ордери суд намедиҳанд | Ташкилоти Legal Aid Society огоҳ мекунад, ки қонун асосан мақомоти иёлот ва шаҳрро маҳдуд мекунад, на хадамоти федералиро, ва қисме аз он дар суд мавриди баҳс аст |
| Ҳабсҳои ICE дар шаҳр | Қонунҳои шаҳр ба худи ICE ҳабс кардани одамонро манъ намекунанд | Мувофиқи ҳисоботи шаҳр, аз 20 январи соли 2025 то 10 марти соли 2026 ICE дар Ню-Йорк ва атрофи он тақрибан 5 567 нафарро ҳабс кард, зиёда аз нисфашро дар суди муҳоҷират дар 26 Federal Plaza |
| Ҳабсҳо дар судҳои муҳоҷират | Чораи муваққатӣ аз 18 майи соли 2026: то даме ки мурофиа идома дорад, ба ICE асосан ҳабс кардани одамоне, ки ба суди муҳоҷират дар 26 Federal Plaza, 201 Varick Street ва 290 Broadway омадаанд, дар худи биноҳо ва дар наздикии онҳо мумкин нест | Аз ҳуқуқшинос пурсед, ки оё ба қарор шикоят карда шудааст, ва нақшаро барои ҳолати боздошт омода нигоҳ доред |
Administrative Code § 14-154 (дархостҳои ICE ба NYPD)
Ҳар гуна мақом
Полиси Ню-Йорк ҳақ дорад дархости шаҳрвандии (на ҷиноии) ICE-ро дар бораи нигоҳ доштани шахс (detainer) танҳо ҳангоми мавҷуд будани ордери суд ва ҳукм барои ҷинояти вазнин ё зӯроварона ё ҳангоми мувофиқ омадани маълумот бо рӯйхати гумонбаршудагон дар терроризм иҷро кунад.
Administrative Code § 10-178 (Local Law 228 of 2017)
Ҳар гуна мақом
Захираҳои шаҳр барои назорати муҳоҷиратӣ истифода намешаванд; дархостҳо дар бораи чунин кӯмак сабт карда мешаванд. NYPD мисли пештара ҳақ дорад дар гурӯҳҳое иштирок кунад, ки пеш аз ҳама ба назорати муҳоҷиратӣ машғул нестанд, ва дар тафтишоти ҷиноӣ ҳамкорӣ кунад.
Administrative Code § 4-210 (Local Law 246 of 2017)
Ҳар гуна мақом
Кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ки аз шаҳр нестанд, ҳақ надоранд бе ордери суд ё шартҳои дигари дар қонун номбаршуда дар қисмҳои барои бегонагон пӯшидаи биноҳо ва қаламравҳои шаҳрӣ бошанд.
Local Law 63 of 2026
Ҳар гуна мақом
Қонун мафҳумҳои «мақомоти федералии муҳоҷират» ва «назорати муҳоҷиратӣ»-ро васеъ кард ва ба мақомоти федералии муҳоҷират манъ кард, ки дар ҷазираи Rikers (зиндони шаҳрӣ) дафтар дошта бошанд.
Executive Order 13 («Protecting New Yorkers from Abusive Immigration Enforcement»)
Ҳар гуна мақом
Фармоиши шаҳрдор аз 6 феврали соли 2026. Истифодаи таваққуфгоҳҳои шаҳриро ҳамчун ҷои ҷамъшавӣ барои амалиётҳои кормандони ҳифзи ҳуқуқ, ки аз шаҳр нестанд, манъ мекунад ва шаш идораи шаҳриро вазифадор мекунад, ки қоидаҳои муносибат бо хадамоти муҳоҷиратро нашр кунанд, кормандонро омӯзонанд ва риояи қонунҳоро санҷанд. Дар майи соли 2026 аз рӯи натиҷаҳои санҷиш шаҳрдор барои NYPD қоидаи навро тасдиқ кард: дар бораи ҳар як занг ба 911, ки ба ҳузури хадамоти федералии муҳоҷират алоқаманд аст, ба роҳбарияти полис ва ҳуқуқшиносони он хабар медиҳанд, ва ба ҷои ҳодиса афсари калон меравад.
Манъи созишномаҳои полиси маҳаллӣ бо ICE (Local Cops, Local Crimes Act)
Ҳар гуна мақом
Полиси маҳаллӣ ҳақ надорад бо ICE ягон созишнома бандад: на расмӣ (монанди «287(g)», ки тибқи онҳо полисҳо ҳамчун кормандони муҳоҷират кор мекунанд), на ғайрирасмӣ. Бо хадамоти федералӣ оид ба парвандаҳои ҷиноӣ ҳамкорӣ кардан полис мисли пештара ҳақ дорад. Губернатор қонунро 27 майи соли 2026 имзо кард; созишномаҳои амалкунанда бояд то 25 августи соли 2026 бекор карда мешуданд. 3 августи соли 2026 суди федералӣ аз рӯи даъвои Вазорати адлияи ИМА боздоштани ин манъкуниро рад кард. 27 август прокурори генералии иёлот бар зидди шерифи округи Rensselaer, ягона касе, ки созишномаро бо ICE бекор накарда буд, ба суд даъво пешниҳод кард.
Зиндонҳои маҳаллӣ ва ICE
Ҳар гуна мақом
Зиндонҳои маҳаллӣ ҳақ надоранд бо ICE барои нигоҳ доштани боздоштшудагон шартнома банданд, ва шартномаҳои амалкунанда бояд то охири соли 2026 қатъ карда шаванд. ICE мисли пештара метавонад аз зиндон хоҳиш кунад, ки шахсро нигоҳ дорад (detainer), ва боздоштшудагонро ба иёлотҳои дигар интиқол диҳад.
Маълумот дар бораи одамон ва дастрасӣ ба биноҳои давлатӣ
Ҳар гуна мақом
Кормандони иёлот ва мақомоти маҳаллӣ ҳақ надоранд пул ва вақти давлатиро барои назорати муҳоҷиратӣ сарф кунанд, дар аксари ҳолатҳо ҳақ надоранд маълумоти шахсиро бо мақсадҳои муҳоҷиратӣ супоранд ва ICE-ро ба қисмҳои барои бегонагон пӯшидаи биноҳо ва қаламравҳои давлатӣ роҳ диҳанд. Ин махсусан ба кормандоне дахл дорад, ки бо мақомоти ҳифзи ҳуқуқ алоқаманд нестанд, масалан ба кормандони хадамоти иҷтимоӣ.
Ҷойҳое, ки дар он ҷо одамон бояд дар амният бошанд (sensitive locations)
Ҳар гуна мақом
Инҳо мактабҳо ва коллеҷҳо, беморхонаҳо ва муассисаҳои тиббӣ, марказҳои кӯдакон, ҷойҳои ибодат, муассисаҳои кӯмаки равонӣ, хадамоти оилавӣ ва иҷтимоӣ, манзил, боғҳо, майдончаҳои бозии кӯдакон, марказҳо барои пиронсолон ва участкаҳои интихоботӣ мебошанд. Мувофиқи маълумоти Legal Aid Society, ICE одатан ҳақ надорад бе ордери суд ба қисмҳои пӯшидаи чунин ҷойҳо (утоқҳои корӣ, синфҳо, анборхонаҳо) дарояд; ордери маъмурӣ кофӣ нест. Мактабҳо ҳақ надоранд аз сабаби мақом аз қабул рад кунанд, маълумотро дар бораи хонандагон ва оилаҳо супоранд, ба ICE иҷозат диҳанд, ки хонандаро бе ордери суд пурсиш кунад ё барад.
Ҳуқуқи ба суд додани шикоят аз шахсони мансабдор
Ҳар гуна мақом
Қонун ҳуқуқ медиҳад, ки аз хизматчиёни давлатӣ, аз ҷумла агентҳои федералӣ, барои вайрон кардани ҳуқуқҳои конститутсионӣ ба суд шикоят кунед. Суд метавонад фармон барорад ва ҷуброни пулӣ таъин кунад.
Ниқобҳо ва шаҳодатномаҳо (суд боздоштааст)
Ҳар гуна мақом
Мувофиқи қонун, кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, аз ҷумла агентҳои федералӣ, одатан набояд рӯи худро пӯшонанд ва вазифадоранд маълумоти шахсияти худро нишон диҳанд. Аммо 3 августи соли 2026 судяи федералӣ Mae D’Agostino (Northern District of New York) бо даъвои Вазорати адлияи ИМА ба иёлот манъ кард, ки ин қоидаро нисбат ба агентҳои федералӣ татбиқ кунад, то даме ки парванда ба таври ниҳоӣ ҳал нашудааст. То вақте ки ин фармон амал мекунад, агентҳои ICE метавонанд ниқоб пӯшанд ва шаҳодатнома нишон надиҳанд.
Office of Immigrant Trust
Ҳар гуна мақом
Шӯъбаи нав дар идораи прокурори генералии иёлот, ки мувофиқи қонуни соли 2026 бояд эътимоди одамонро ба мактабҳо, беморхонаҳо ва муассисаҳои давлатӣ нигоҳ дорад.
Protect Our Courts Act (New York Civil Rights Law § 28)
Ҳар гуна мақом
Шахсеро, ки бо нияти нек ба ҷаласае меравад, ки дар он худаш тараф ё шоҳиди эҳтимолӣ аст (ё узви оила ё хонаводааш чунин аст), дар роҳ ба суд, дар суд ва дар роҳи бозгашт ҳабс кардан на аз рӯи парвандаи ҷиноятӣ (civil arrest) мумкин нест, агар барои ҳабс ордери судӣ ё фармони суд набошад. Вайрон кардани қасдан беэҳтиромӣ ба суд ва аз озодӣ ғайриқонунӣ маҳрум кардан ҳисоб мешавад; ҷабрдида ва прокурори генералии иёлот метавонанд даъвои шаҳрвандӣ пешниҳод кунанд. Дар сомонаи Сенати иёлот таҳрири 18 декабри соли 2020 ҷойгир аст. Қонун нисбат ба ҳабсҳо аз ҷониби агентҳои федералии муҳоҷират чӣ гуна татбиқ мешавад, аз ҳуқуқшинос пурсед.
Чораи муваққатии суди федералӣ зидди ҳабсҳои ICE дар назди судҳои муҳоҷират
Ҳар гуна мақом
18 майи соли 2026 судя P. Kevin Castel аз суди федералӣ дар Манҳеттен (S.D.N.Y.) бо даъвои Make the Road New York чораи муваққатӣ қабул кард: то даме ки мурофиа идома дорад, ба ICE асосан мумкин нест одамонеро, ки ба суди муҳоҷират омадаанд, дар биноҳо ва дар наздикии онҳо дар 26 Federal Plaza, 201 Varick Street ва 290 Broadway ҳабс кунад. Дастури DHS аз соли 2021 боз амал мекунад, ки мувофиқи он чунин ҳабсҳо танҳо дар ҳолатҳои хеле маҳдуд иҷозат дода мешаванд, масалан ҳангоми таҳдиди ҷиддӣ ба амнияти ҷамъиятӣ.
Умед набандед, ки қонун ICE-ро дар назди дари шумо бозмедорад
Қонунҳои шаҳр ва иёлот хадамоти шаҳрӣ ва маҳаллиро маҳдуд мекунанд, на агентҳои федералиро. Дар хона, дар кӯча, дар ҷои кор ва ҳангоми боздошт чӣ тавр рафтор кардан лозим аст, дар маводи «Агар назди шумо кормандони ICE омада бошанд» хонед.
Донед, ки изи ангуштҳо пас аз ҳабс ба ICE мерасад
Қонунҳои шаҳр ва иёлот ин мубодиларо бознамедоранд. Агар полиса шуморо ҳабс кунад ва изи ангуштҳоятонро гирад, онҳоро ба FBI мефиристанд ва FBI онҳоро худкор ба Вазорати амнияти дохилӣ (DHS) медиҳад, то ICE санҷад, ки оё шуморо аз кишвар ихроҷ кардан мумкин аст (ICE барномаи Secure Communities-ро ҳамин тавр тавсиф мекунад). Бинобар ин ҳар гуна ҳабсро, ҳатто аз рӯи парвандаи хурд, бо ҳуқуқшиноси муҳоҷиратӣ муҳокима кунед.
Ба хадамоти шаҳрӣ муроҷиат кунед
Қонунҳои шаҳр маҳз барои он қабул шудаанд, ки одамони бе ҳуҷҷат тавонанд дар бораи ҷиноятҳо хабар диҳанд, табобат гиранд ва аз дигар хизматҳои муҳим бе тарси ихроҷ истифода баранд.
Донед, ки бо занг ба 911 чӣ мешавад
Мувофиқи қоидае, ки мэр моҳи майи соли 2026 пас аз санҷиш оид ба Executive Order 13 тасдиқ кард, NYPD дар бораи зангҳо ба 911, ки ба ҳузури хадамоти федералии муҳоҷират алоқаманданд, ба роҳбарият ва ҳуқуқшиносони худ хабар медиҳад ва ба ҷои ҳодиса афсари калонро мефиристад.
Нақшаи оилавиро пешакӣ тартиб диҳед
Барои ҳолатҳои фавқулодда як нафарро интихоб кунед, рақами ӯро аз ёд кунед, ҳуҷҷатҳоро дар ҷои бехатар гузоред ва дар бораи васӣ барои кӯдакон фикр кунед.
Sanctuary City Laws in New York City (китобчаи идораи шаҳрӣ оид ба корҳои муҳоҷирон)
Ҳар гуна мақомРойгон
Китобчаи кӯтоҳи MOIA дар бораи қонунҳои шаҳр, бо забони русӣ ҳам ҳаст. Дар он гуфта шудааст: қонунҳои шаҳр барои хадамоти шаҳрӣ ҳудуд муайян мекунанд, вале маънои онро надоранд, ки дар Ню-Йорк ҳеҷ касро ихроҷ намекунанд.
Legal Aid Society: What You Need to Know About New York State’s New Immigration Protections
Ҳар гуна мақомРойгон
Ёддошти Legal Aid Society дар бораи қонунҳои соли 2026-и иёлот (10 августи соли 2026 нав карда шудааст), бо забони русӣ ҳам ҳаст.
Ҳисоботҳои Department of Investigation (DOI) дар бораи риояи қонунҳои шаҳр
Ҳар гуна мақом
DOI соли 2025 санҷид, ки NYPD ва зиндони шаҳр қонунҳоро чӣ тавр риоя мекунанд; дар ҳисобот дар бораи NYPD (декабри соли 2025) панҷ ҳолат баррасӣ шудааст, яке вайронкунӣ эътироф шудааст.
- Sanctuary laws
- Қонунҳои «шаҳри паноҳгоҳ»: қоидаҳое, ки маҳдуд мекунанд, ки мақомоти шаҳрӣ ва маҳаллӣ ба назорати федералии муҳоҷират чӣ тавр ва кай кӯмак мекунанд.
- Detainer
- Дархости ICE ба зиндон ё полиса, ки одамро боз муддате дар ҳабс нигоҳ доранд, то ICE ӯро бурда тавонад.
- Ордери судӣ (judicial warrant)
- Ҳуҷҷате, ки судя имзо кардааст ва иҷозат медиҳад ҷойро кофтуков кунанд ё одамро ҳабс кунанд; ордери маъмуриро корманди хадамоти муҳоҷират имзо мекунад ва он чунин ҳуқуқ намедиҳад.
- Administrative Code
- Маҷмӯаи қонунҳои шаҳри Ню-Йорк.
- Executive Order
- Фармони мэри шаҳр, ки барои хадамоти шаҳрӣ қувваи қоидаро дорад.
- 287(g)
- Рақами моддаи қонуни федералӣ, ки мувофиқи он полисаи маҳаллӣ метавонад бо ICE созишнома бандад ва як қисми кори афсарони муҳоҷиратро иҷро кунад.
- Department of Investigation (DOI)
- Департаменти тафтишоти шаҳр, ки кори хадамоти шаҳриро месанҷад, аз ҷумла риояи қонунҳо дар бораи кӯмак ба назорати муҳоҷират.
- Office of Immigrant Trust
- Шӯъбаи нав дар идораи прокурори генералии иёлоти Ню-Йорк.
- Ҳабс на аз рӯи парвандаи ҷиноятӣ (civil arrest)
- Ҳабс дар парвандае, ки ҷиноятӣ нест.
Ҳамаи саҳифаҳо: Амният ва ҳуқуқҳои шумо
Манбаъҳо, санҷида шуд: ноябр 2026
- nyc.gov/site/immigrants/legal-resources/know-your-rights.page
- nyc.gov/assets/doi/reports/pdf/2025/49NYPD.SancLawsRelease.Rpt…
- nyc.gov/assets/doi/Testimony/2026/DOITestimonySanctuaryLaws.03…
- nyc.gov/content/dam/nycgov/mayors-office/downloads/pdf/press-r…
- legalaidnyc.org/get-help/immigration-deportation/what-you-need…
- nysenate.gov/legislation/laws/CVR/28*2
- legalaidnyc.org