Дар Ню-Йорк барои худ кор кардан маънои онро дорад, ки худатон шартнома мебандед, пардохт мегиред, андоз месупоред, ва барои савдои кӯчагӣ ва фурӯши хӯрок — литсензияҳои шаҳрӣ мегиред.
Пеш аз оғоз ҳатман фаҳмед, ки оё мақоми муҳоҷиратии шумо ва Employment Authorization Document (EAD) ба шумо иҷозат медиҳанд, ки барои худ кор кунед. Инро ҳуқуқшиноси ройгон мефаҳмонад; метавонед аз хати ройгони Mayor's Office of Immigrant Affairs (MOIA)-и шаҳр сар кунед: 800-354-0365: бигӯед «Russian», ва тарҷумонро ройгон пайваст мекунанд.
Асосӣ
- Рӯйхатҳои интизорӣ барои литсензияи фурӯшандагони кӯчагӣ дар Ню-Йорк аз 2 ноябр то соати 17:00-и 16 декабри соли 2026 кушода ҳастанд. Дархостро онлайн ё тавассути почта додан мумкин аст.
- Қонуни шаҳрии Freelance Isn't Free Act шартномаи хаттӣ ва пардохтро дар мӯҳлат талаб мекунад, агар кор барои як фармоишгар дар давоми 120 рӯз $800 ё бештар арзиш дошта бошад.
- Агар дар охири сол шумо $1 000 ё бештар андоз қарздор шавед, онро пешакӣ, қисм-қисм дар давоми сол пардохт кунед. Меъёри андоз аз худшуғлӣ 15,3% аст; онро пардохт мекунанд, агар даромади софи кор барои худ дар як сол $400 ё бештар бошад.
Фрилансер касест, ки ӯро бо музд ҳамчун пудратчии мустақил (independent contractor) ба кор мегиранд: корҳои иловагӣ, лоиҳаҳо, фармоишҳо, машваратҳо. Оё шумо пудратчӣ ҳисоб мешавед ё не, аз бисёр ҳолатҳо вобаста аст ва матни шартнома танҳо яке аз онҳост.
Чаро ин муҳим аст
Ҳар гуна мақом
Агар шумо воқеан пудратчии мустақил бошед, Department of Labor-и иёлот шикоятҳои шуморо дар бораи пардохт нашудани музди меҳнат қабул намекунад, вале шуморо қонуни Freelance Isn't Free Act ҳимоя мекунад. Агар шумо ҳамчун пудратчӣ сабт шуда бошед, вале мисли коргари кироя кор кунед, дар маркази ҳимояи ҳуқуқҳои коргарон (worker center) маслиҳат пурсед.
Қонуни Freelance Isn't Free Act шуморо бо ҳар гуна мақоми муҳоҷиратӣ ҳимоя мекунад. Риояи онро Department of Consumer and Worker Protection (DCWP)-и шаҳрӣ назорат мекунад.
Шартномаи хаттӣ бандед
Шартнома ҳатмӣ аст, агар кор $800 ё бештар арзиш дошта бошад, аз ҷумла агар ҳамаи созишҳо бо як фармоишгар дар давоми ҳар 120 рӯз дар ҷамъ $800 шаванд. Дар он бояд гуфта шавад, ки шумо чӣ кор мекунед, ба шумо чӣ қадар ва кай пардохт мекунанд. Нусхаи он бояд ҳам дар шумо ва ҳам дар фармоишгар бошад. DCWP намунаи шартнома бо забонҳои англисӣ ва испанӣ дорад.
Пардохтро дар мӯҳлат талаб кунед
Фармоишгар вазифадор аст, ки тамоми кори иҷрошударо на дертар аз санаи шартнома пардохт кунад, ва агар сана набошад, дар давоми 30 рӯз пас аз он ки шумо корро тамом кардед.
Донед, ки чораҳои ҷавобии фармоишгар (retaliation) манъ аст
Фармоишгар ҳақ надорад шуморо ҷазо диҳад, таҳдид кунад, ба рӯйхати сиёҳ дохил кунад ё ба шумо кор надиҳад аз сабаби он ки шумо аз ҳуқуқҳои худ тибқи ин қонун истифода мебаред.
Ба DCWP шикоят диҳед
Онлайн, тавассути шакл дар nyc.gov/site/dca/workers/workersrights/freelancer-workers.page. DCWP шикоятро ба фармоишгар мефиристад ва ӯ бояд дар давоми 20 рӯз ҷавоб диҳад. Агар масъала ҳал нашавад, ба суд даъво додан мумкин аст; агар фармоишгар ба DCWP ҷавоб надода бошад, суд чунин ҳисоб мекунад, ки қонун вайрон шудааст, то он даме ки фармоишгар баръаксашро исбот накунад. Барои таъхири пардохт метавон маблағи дучандаи қарз, ҷуброн барои чораҳои ҷавобӣ (retaliation) ва ҷуброни хароҷоти адвокат ва хароҷоти судиро талаб кард.
Агар шикоят бе ҳаракат монда бошад
Агар 10 ҳафта пас аз додани шикоят аз DCWP ҷавоб набошад, ба ин суроға нависед: freelancer@dcwp.nyc.gov.
DCWP, Freelance Isn't Free Act
Дар Ню-Йорк зиндагӣ мекунедРойгон
Навигаторҳои DCWP барои ёфтани ҳуқуқшинос ва фаҳмидани тартиби судӣ кӯмак мекунанд, вале DCWP наметавонад адвокати шумо бошад ва маслиҳати ҳуқуқӣ намедиҳад.
Андозҳои федералиро ба хадамоти андоз Internal Revenue Service (IRS) пардохт мекунанд. Барои ин ва барои эъломия рақами андоз лозим аст.
Ду рақаме, ки барои андоз истифода мебаранд
| Social Security number (SSN) | Individual Taxpayer Identification Number (ITIN) | |
|---|---|---|
| Онро кӣ мегирад | Ба баъзе касоне, ки шаҳрванди ИМА нестанд ва кор мекунанд, таҳсил мекунанд ё сабаби дигари қонунӣ доранд. Онро Social Security Administration (SSA) медиҳад | Ба касоне, ки барои андозҳои федералӣ рақам лозим доранд, вале ба онҳо SSN дода намешавад. Ариза ба IRS бо шакли W-7, бо ҳар гуна мақоми муҳоҷиратӣ |
| Он чӣ медиҳад | Барои кор кардан, додани эъломияи андоз, кушодани ҳисоби бонкӣ ва гирифтани имтиёзҳои давлатӣ лозим аст | Танҳо барои андозҳои федералӣ. Мақоми муҳоҷиратӣ намедиҳад ва онро тағйир намедиҳад |
| Агар шумо EAD дошта бошед | Вақте ки EAD омад, аз SSA SSN дархост кунед | Агар шумо ба SSN ҳақ дошта бошед, одатан барои ITIN ариза додан лозим нест |
Андоз аз худшуғлӣ
Ҳар гуна мақом
Агар барои худ кор кунед, шумо андозҳоро барои Social Security (нафақа барои пиронсолӣ, аз даст додани саробон ва маъюбӣ) ва Medicare (суғуртаи беморхона) худатон аз рӯи Schedule SE ҳисоб мекунед. Schedule SE шакли IRS аст, ки онро якҷоя бо эъломияи андози даромад медиҳанд. Меъёр 15,3% аст (12,4% барои Social Security ва 2,9% барои Medicare). Қисмеро, ки одатан корфармо пардохт мекунад (employer-equivalent portion), ҳангоми ҳисоби андози даромад аз даромад тарҳ кардан мумкин аст.
Андоз пешакӣ (estimated taxes)
Ҳар гуна мақом
Агар аз рӯи эъломия шумо $1 000 ё бештар қарздор шавед, андозро одатан пешакӣ, қисм-қисм дар давоми сол пардохт мекунанд (estimated tax). Агар аз ҳад кам пардохт кунед, мумкин аст ҷарима таъин шавад. Маблағро аз рӯи эъломияи соли гузашта ва шакли 1040-ES тахминан ҳисоб кардан мумкин аст.
Гирифтани ITIN (шакли W-7)
Ҳар гуна мақомРойгон
ITIN рақами андози нӯҳрақама аст, ки IRS онро медиҳад, агар он ба шумо барои андозҳои федералӣ лозим бошад, вале SSN ба шумо дода намешавад. Бо ҳар гуна мақоми муҳоҷиратӣ ариза додан мумкин аст. Ин рақам мақом намедиҳад ва онро тағйир намедиҳад.
Кӯмаки ройгон бо эъломия (VITA)
Ҳар гуна мақомРойгон
Барномаи IRS: волонтёрҳо ройгон барои додани эъломияи оддӣ кӯмак мекунанд. Ҳадди ягонаи даромад нест, вале нуқтаҳои алоҳида метавонанд ҳадди худро дошта бошанд, ва дар маҷмӯъ барнома барои касоне пешбинӣ шудааст, ки ба шартҳои кредити андози Earned Income Tax Credit мувофиқанд.
Дар Ню-Йорк дар кӯча танҳо бо литсензия савдо кардан мумкин аст, ва навбат барои он дароз аст. Санаҳо метавонанд тағйир ёбанд — саҳифаҳои идораҳои шаҳриро пайгирӣ кунед.
Литсензияи General Vendor (DCWP)
Ҳар гуна мақом
Аз 2 ноябр то соати 17:00-и 16 декабри соли 2026 DCWP дархостҳоро ба рӯйхатҳои нави интизории 2026 General Vendor Waitlists қабул мекунад: Citywide (White) — савдо дар ҳамаи панҷ ноҳия, ва Non-Manhattan (Green) — дар ҳама ҷо, ба ҷуз Manhattan. Ҷой дар рӯйхат ҳанӯз литсензия нест, бо он савдо кардан мумкин нест. Бояд дархости пуркардашуда ва нусхаи ҳуҷҷати аксдорро диҳед — онлайн ё тавассути почта (мӯҳри почта на дертар аз 16 декабр), дар баъзе ҳолатҳо шахсан; дархостҳои такрорӣ нест карда мешаванд. Пас аз баста шудани қабул DCWP ба ҳар кас рақами навбат (priority number) медиҳад; рақамҳоро дар феврали соли 2027 фиристодан ба нақша гирифта шудааст. Вақте ки литсензияҳо пайдо шаванд, DCWP аз рӯи навбат мактубҳои пешниҳод (offer letters) мефиристад, ва дар давоми 90 рӯз аз санаи мактуб бояд аризаи литсензия ва ҳуҷҷатҳоро диҳед ва ҳаққи хизматро пардохт кунед; то ин вақт шумо бояд на камтар аз 18 сола бошед. Тибқи қонуни Local Law 54 of 2026 аз 15 январи соли 2027 боз 10 500 литсензия дода мешавад. Барои ветеранҳо ва бевазанон, бевамардон ва шарикони онҳо шумораи литсензияҳо маҳдуд нест. Ба касоне, ки дар рӯйхати соли 2016 буданд, пешниҳодҳо дар охири июл — аввали августи соли 2026 фиристода шуданд, ва дархостро бояд то 29 октябри соли 2026 медоданд.
Савдои сайёри хӯрок (NYC Health Department)
Ҳар гуна мақом
Барои фурӯхтани хӯрок аз аробача ё фургон литсензия лозим аст (food vendor license ё supervisory license — бо он барои иҷозати даврисолаи аробача ё фургон ариза додан мумкин аст, ва онро бояд яке аз касоне, ки дар нуқта кор мекунанд, дошта бошад), ва ба худи аробача иҷозат (permit) лозим аст. Аз 1 июли соли 2026 идора 5 сол пай дар пай ҳар сол 2 200 литсензияи нави supervisory медиҳад, аввал ба касоне, ки дар рӯйхатҳои интизории соли 2022 ҳастанд; вақте ки онҳо тамом шаванд, рӯйхатҳои нав кушода мешаванд. Агар литсензия набошад, ба огоҳиномаҳо обуна шудан мумкин аст.
Office of Street Vendor Services (SBS)
Дар Ню-Йорк зиндагӣ мекунедРойгон
Шӯъбаи NYC Department of Small Business Services (SBS)-и шаҳрӣ, ки моҳи майи соли 2026 таъсис ёфтааст: ба фурӯшандагони кӯчагӣ дар тамоми шаҳр таълим медиҳад ва кӯмак мекунад. Риояи қоидаҳои савдои кӯчагиро Department of Sanitation (DSNY), хадамоти тозагии шаҳр, назорат мекунад; харитаҳои ҷойҳои савдо дар nyc.gov/VendorEnforcement ҳастанд.
- Independent contractor (пудратчии мустақил)
- Шахсе, ки ӯро ҳамчун иҷрокунандаи мустақил ба кор мегиранд, на ҳамчун корманд. Андозҳоро худаш пардохт мекунад.
- Freelance Isn't Free Act
- Қонуни шаҳри Ню-Йорк дар бораи шартномаҳои хаттӣ ва пардохт дар мӯҳлат барои фрилансерҳо.
- ITIN
- Рақами андози нӯҳрақама аз IRS барои касоне, ки ба онҳо SSN дода намешавад. Мақом намедиҳад.
- Self-employment tax (андоз аз худшуғлӣ)
- Андоз барои Social Security ва Medicare, ки шахси барои худ коркунанда онро худаш пардохт мекунад.
- Estimated tax
- Андозе, ки онро пешакӣ, қисм-қисм дар давоми сол пардохт мекунанд.
- General Vendor license
- Литсензияи шаҳрӣ барои фурӯши мол дар кӯча.
- 311
- Хадамоти маълумотдиҳии шаҳр оид ба хизматҳо ва шикоятҳо. Онлайн дар portal.311.nyc.gov ва дар барномаи NYC311 навиштан мумкин аст; рақам барои занг ҳамон аст, 311: бигӯед «Russian», ва тарҷумонро ройгон пайваст мекунанд.
Ин маълумоти умумӣ аст, на машварати ҳуқуқӣ: дар QARAVAN ҳуқуқшинос нест. QARAVAN барои ворид шудан ба ИМА кӯмак намекунад ва наметавонад раводид, даъватнома, кафолат (спонсорство) ё эвакуатсия ба расмият дарорад. Оид ба парвандаи худ ба адвокати муҳоҷиратии иҷозатномадор ё ба намояндае, ки аз ҷониби Вазорати адлияи ИМА аккредитатсия шудааст, муроҷиат кунед.
Манбаъҳо, санҷида шуд: ноябр 2026
- dol.ny.gov/wage-theft-hub
- nyc.gov/site/dca/workers/workersrights/freelancer-workers.page
- irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/self-employm…
- irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/estimated-ta…
- irs.gov/forms-pubs/about-form-w-7
- irs.gov/individuals/free-tax-return-preparation-for-qualifying…
- nyc.gov/site/dca/businesses/faq-general-vendor-licenses.page
- nyc.gov/site/dca/businesses/street-vendors.page
- nyc.gov/site/doh/business/food-operators/mobile-and-temporary-…