Serişdeler Immigrasiýa we gaçybatalga
Eger siz heniz ABŞ-da däl bolsaňyz
ABŞ-dan daşarda nädip howpsuz galmaly, haýsy halkara guramalary howp astyndaky LGBTQ+ adamlara kömek edýär we galplaryň aldawyna nädip düşmeli däl. QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär.
Bu umumy maglumat, hukuk maslahaty däl: QARAVAN-da hukukçy ýok. QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär we wiza, çakylyk, hemaýatkärlik ýa-da ewakuasiýa resmileşdirip bilmeýär. Öz işiňiz boýunça ygtyýarnamaly immigrasiýa aklawçysyna ýa-da ABŞ-nyň Adalat ministrligi tarapyndan akkreditlenen wekile ýüz tutuň.
Bu umumy maglumat, hukuk maslahaty däl. QARAVAN-yň hukukçylary ýok. QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär we wiza, çakylyk, hemaýatkärlik ýa-da ewakuasiýa resmileşdirip bilmeýär. Biz göçüp gelmegi guramaýarys, bilet satyn almaýarys, maliýe kepillerini gözlemeýäris, ABŞ-da däl adamlara goldaw hatlaryny ýazmaýarys we serhetden nädip geçmelidigi barada maslahat bermeýäris. Ýagdaýyňyza düşünmäge ygtyýarnamaly immigrasiýa aklawçysy ýa-da akkreditlenen wekil kömek eder.
QARAVAN Nýu-Ýorkdaky LGBTQ+ immigrantlaryň, gaçybatalga soraýanlaryň we dostlaryň jemagaty; biziň köpümiz Gündogar Ýewropadan, Merkezi Aziýadan we Kawkazdan geldik. Biz kiçi gurama we elmydama çalt jogap berip bilmeýäris.
Iň esasy
- Eger size howp abanýan bolsa, Rainbow Railroad-a onuň saýtynda arza berip bolýar. Russiýada bu saýt petiklenen, LGBTQ+ guramalary bilen aragatnaşyk bolsa jenaýat yzarlamasyna getirip biler: ilki howpsuzlyk barada pikir ediň.
- QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär we wiza, çakylyk, hemaýatkärlik ýa-da ewakuasiýa resmileşdirip bilmeýär. «Gaçybatalga wizasy» ýok: onuň ýa-da «ABŞ-a çalt girmek» üçin hiç kime pul tölemäň.
- ABŞ-a bosgunlary kabul etmek 2025-nji ýylyň ýanwaryndan bäri togtadyldy, 2027-nji maliýe ýyly üçin ýerler bolsa esasan GAR-dan (Günorta Afrika Respublikasy) afrikanerlere berildi.
Gaçybatalga wizasy ýok
Gaçybatalgany eýýäm bolýan ýurduňyzda soraýarsyňyz; bir ýurtda bolup, başga bir ýurtdan gorag soramak mümkin däl, diýip LGBTQ+ bosgunlaryna kömek edýän ORAM guramasy ýazýar. Bosgun statusyny diňe raýaty bolan ýurduňyzdan daşarda alyp bolýar. Şonuň üçin ABŞ-a «gaçybatalga wizasy» ýok: onuň üçin hiç kime pul tölemäň.
Bosgunlary ABŞ-a göçürip ýerleşdirmek diýen ýaly ýapyk
ABŞ-a bosgunlary kabul etmek 2025-nji ýylyň ýanwaryndan bäri togtadyldy we täzeden başlanmady. 2026-njy ýylyň 1-nji oktýabrynda administrasiýa 2027-nji maliýe ýyly üçin iň ýokary çägi yglan etdi: 17 500 ýer, esasan GAR-dan afrikanerler üçin; beýleki ýurtlardan gelen bosgunlar üçin ýer bölünmedi (International Rescue Committee). Global Refuge-iň maglumatlaryna görä, 2026-njy maliýe ýylynda kabul edilen bosgunlaryň bäşisinden başga hemmesi GAR-dandy. Diňe eýýäm bosgun diýlip ykrar edilen adamlary göçürip ýerleşdirýärler, karary bolsa göçürilip ýerleşdirilýän ýurduň hökümeti çykarýar (ORAM).
Ynsanperwerlik sebäpleri boýunça wagtlaýyn girmek (humanitarian parole)
Parole — häkimiýetleriň öz garaýşyna görä berýän, ABŞ-a wizasyz girmäge wagtlaýyn rugsady. Ýüz tutmalaryň ondan dokuzysy diýen ýaly ret edilýär: American Immigration Council-yň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylyň oktýabr–dekabr aýlarynda ýüz tutmalaryň 88,7%-i ret edildi, bir ýyl öň — 52,9%-i. Eger ýüz tutma tassyklansa, $1 050 ýygym tölemeli (2026-njy ýylyň 16-njy oktýabryndan bäri). QARAVAN beýle arzalary bermeýär, maliýe kepillerini gözlemeýär we mümkinçilikleri bahalandyrmaýar; ýagdaýyňyzy aklawçy ýa-da akkreditlenen wekil bilen maslahatlaşyň.
Wiza üçin nirede arza bermeli
Amerikan immigrasiýa hukukçylary assosiasiýasynyň (AILA) blogy (2026-njy ýylyň 1-nji sentýabrynda) Döwlet departamentiniň 2026-njy ýylyň 15-nji iýulynda täzelenen düzgünlerine görä, immigrasiýa däl wiza (syýahat, okuw ýa-da iş üçin) üçin adatça raýatlygyňyz ýa-da ýaşaýan ýurduňyzda arza berilýändigini ýazýar. ABŞ-nyň Moskwadaky ilçihanasy adaty wizalary resmileşdirmeýär: Russiýada ýaşaýan Russiýanyň raýatlary immigrasiýa däl wiza üçin Warşawada ýa-da Astanada, immigrasiýa wizasy üçin bolsa esasan Warşawada arza berýärler.
Wizalar: gadaganlyklar we girewler
2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri giňeldilen girmek gadaganlygy hereket edýär: 39 ýurduň raýatlaryna wizalar asla berilmeýär ýa-da diňe käbir görnüşleri berilýär. Gündogar Ýewropadan, Merkezi Aziýadan we Kawkazdan sanawda diňe Türkmenistan bar: onuň raýatlaryna immigrasiýa wizalary, şol sanda ABŞ-nyň raýatlarynyň är-aýallaryna, çagalaryna we ata-enelerine berilmeýär, sebäbi bu kadadan çykma ýatyryldy (American Immigration Council, 2025-nji ýylyň 19-njy dekabry). 2026-njy ýylyň ýanwarynda başlanan 75 ýurduň raýatlaryna immigrasiýa wizalaryny bermekdäki arakesmäni Nýu-Ýorkdaky federal kazyýet 2026-njy ýylyň 21-nji awgustynda ýatyrdy (NPR), Döwlet departamenti bolsa onuň indi hereket etmeýändigini yglan etdi (AILA, 2026-njy ýylyň 28-nji awgusty). Gruziýanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň we Türkmenistanyň raýatlaryna syýahatçylyk ýa-da işewürlik wizasy üçin konsul $10 000, $15 000 ýa-da $20 000 möçberinde yzyna gaýtarylýan girew belläp biler; 2026-njy ýylyň 3-nji awgustyndan bäri bu maksatnama hemişelik (Civil.ge, 24.kg). Onuň düzgünlerine görä, gaçybatalga sorap arza bermek (I-589 formasy) girewiň şertlerini bozmak hasaplanýar.
ABŞ-nyň serhedini bikanun geçmek we «ýol görkezijiler»
QARAVAN ABŞ-a nädip girmelidigi barada maslahat bermeýär we aragatnaşyk maglumatlaryny bermeýär. Serhetde resminamasyz saklanan adamy çaltlaşdyrylan tertipde (expedited removal) ýurtdan çykaryp bilerler: kazyýetsiz, adatça tussaglykda ofiser bilen bir gezek gürrüňdeşlikden soň, aklawçy bilen gürleşmäge diýen ýaly mümkinçiliksiz (American Immigration Council). 2026-njy ýylyň iýunynda ABŞ-nyň Ýokary kazyýeti häkimiýetlere gaçybatalga soraýanlary serhet geçelgelerinde ýurduň çägine aýak basdyrmazlyga rugsat berdi (NPR, 2026-njy ýylyň 25-nji iýuny). Serhetden geçirmegi wada berýänlere pul tölemäň.
«ABŞ-a çalt äkideris» we pul üçin beýleki wadalar
Amerikan immigrasiýa hukukçylary assosiasiýasy (AILA) duýduryş berýär (2026-njy ýylyň fewraly): galplar özlerini hukukçylar we tanymal täjirçilik däl guramalar hökmünde görkezýärler, köplenç Facebook-da, Instagram-da we WhatsApp-da, çalt tassyklamagy we «kepillendirilen netijäni» wada berýärler, $5 000-dan $30 000-a çenli pul alýarlar we ýitip gidýärler. Adamy hem, guramany hem size iberilen salgy boýunça däl-de, garaşsyz çeşmeler boýunça barlaň we sowgat kartalary, pul geçirmek üçin goşundylar ýa-da kriptowalýuta arkaly tölemäň. Rainbow Railroad wiza bermeýär we çaltlandyrmaýar.
Eger siz Russiýada bolsaňyz: «Halkara LGBT hereketiniň» gadagan edilmegi we häkimiýetleriň «ekstremistik» diýip atlandyrýan guramalary
Russiýanyň Ýokary kazyýeti 2023-nji ýylda «Halkara LGBT hereketi» diýilýäni «ekstremistik» hökmünde gadagan etdi. Rainbow Railroad-yň habar bermegine görä, 2025-nji ýylyň 30-njy oktýabrynda Russiýanyň häkimiýetleri şu esasda onuň saýtyny petiklediler. QARAVAN bu belgileri ykrar etmeýär: LGBTQ+ bolmak ekstremizm däl, adamlara kömek etmek bolsa jenaýat däl. 2026-njy ýylyň 24-nji fewralynda Sankt-Peterburg şäher kazyýeti «Vykhod» guramasyny «ekstremistik» diýip yglan etdi, 2026-njy ýylyň 27-nji aprelinde bolsa «Radio Liberty»-niň habar bermegine görä, şol karar «Russian LGBT Network» barada hem çykaryldy. Human Rights Watch-yň (HRW) maglumatlaryna görä, şeýle guramalaryň aktiwistlerine on ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek, olar bilen aragatnaşygy dowam etdirýänlere bolsa alty ýyla çenli howp abanýar. Şonuň üçin biz Russiýada ýazyp bolýan toparlary atlandyrmaýarys. LGBTQ+ guramasyna islendik hat ýazmazdan öň telefonyňyzy kimiň görüp biljekdigi barada pikir ediň.
Eger siz Russiýada bolsaňyz: häkimiýetleriň «islenilmeýän» diýip atlandyrýan guramalary
Russiýanyň häkimiýetleri prokuraturanyň howpsuzlyga, goranyşa ýa-da konstitusion gurluşa howp diýip yglan eden daşary ýurt ýa-da halkara guramasyny «islenilmeýän gurama» diýip atlandyrýarlar; HRW-niň maglumatlaryna görä, onuň işi we materiallary Russiýada gadagan. Şeýdip Russiýanyň häkimiýetleri beýlekiler bilen bir hatarda HRW-niň özüni (2025-nji ýylyň 28-nji noýabryndan bäri), «Azatlyk Radiosyny» (Radio Liberty) (Russiýanyň Adalat ministrliginiň sanawynda 2024-nji ýylyň 20-nji fewralyndan bäri) we LGBTQ+ guramalarynyň bütindünýä federasiýasy bolan ILGA World-y (bu barada ol 2026-njy ýylyň 23-nji ýanwarynda habar berdi) yglan etdiler. QARAVAN bu belgini ykrar etmeýär. HRW-niň maglumatlaryna görä, beýle guramada «gatnaşmak» üçin, Russiýada ýa-da daşary ýurtda, alty ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek howpy bar, häkimiýetler bolsa «gatnaşmagy» giňden we özbaşdak düşündirýärler; ILGA-Europe ILGA World bilen habarlaşýanlara gözegçilik, tussag etmek we jenaýat yzarlamasy howp salýar diýip ýazýar. Beýle guramalaryň materiallaryny ibermäň, repost etmäň we laýk basmaň, islendik daşary ýurt guramasyna ýüz tutmazdan öň bolsa ony Russiýanyň Adalat ministrliginiň «islenilmeýän» guramalar sanawynda barlaň.
Access Now: sanly howpsuzlyk liniýasy (Digital Security Helpline)
Mugt
Mugt, gije-gündiz işleýän tehniki kömek on dilde, şol sanda rus dilinde; hyzmatyň aýtmagyna görä, ol iki sagadyň dowamynda jogap berýär. Işi ýa-da aktiwistligi sebäpli howp abanýanlara hasaplaryny, enjamlaryny we hat alyşmalaryny goramaga kömek edýär: aktiwistlere, žurnalistlere, blogerlere, hukuk goraýjylara, barlagçylara we guramalara. Ýüzlenmeler barlanýar, ret edip bilerler (meselem, 18 ýaşdan kiçi adamlara); diňe sanly howpsuzlyk bilen kömek edýärler. Şu salga ýazyň: help@accessnow.org.
Surveillance Self-Defense («Gözegçilikden özüňi goramak»)
Electronic Frontier Foundation (EFF) guramasynyň birnäçe dildäki, şol sanda rus we türk dillerindäki gollanmasy. «Your Security Plan» bölümi şahsy meýilnama düzmäge kömek edýär: siz näme goraýarsyňyz, kimden goraýarsyňyz, şowsuzlyk näme howp salýar, howpuň ähtimallygy näçe, näçe güýç sarp etmäge taýýarsyňyz we ýaranlaryňyz kimler.
Gyssagly belgiler
Polisiýanyň, tiz kömegiň we krizis liniýalarynyň belgileri her ýurtda başga; olary ýurduňyzyň hökümetiniň resmi saýtyndan gözläň.
Telefonyňyzy kimiň görüp biljekdigini barlaň
Telefonyňyza, poçtaňyza we messenjerleriňize kimiň girip bilýändigi hakda pikir ediň we EFF gollanmasy boýunça ýönekeý howpsuzlyk meýilnamasyny düzüň. Russiýada häkimiýetleriň «ekstremistik» ýa-da «islenilmeýän» diýip atlandyran guramalary bilen aragatnaşyk jenaýat yzarlamasyna getirip biler.
Eger howp häzir bolsa, Rainbow Railroad-a ýazmalymy ýa-da ýok, çözüň
Arza rainbowrailroad.org saýtynda diňe siziň görýän poçtaňyzdan berilýär. Jogaba iki hepde we ondan hem köp garaşmaly bolýar; gurama wiza bermeýär we ony çaltlandyrmaýar. Russiýada saýt bloklanan: ilki bilen howpy ölçeriň.
«Gaçybatalga wizasynyň» näme üçin ýokdugyny biliň
Gaçybatalgany siziň eýýäm bolýan ýurduňyzda soraýarlar, ABŞ-da bolsa bosgunlary kabul etmek togtadyldy. QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär; size haýsydyr bir kanuny ýoluň gabat gelýändigini diňe aklawçy ýa-da akkreditlenen wekil aýdyp biler.
Eger gidip bilýän bolsaňyz, barjak ýurduňyzyň düzgünlerini öwreniň
Goragy özüňiziň baran ýurduňyzyň çäginde soraýarlar; ÝB-de, düzgün bolşy ýaly, ilkinji giren ýurduňyzda. Biz ýurtdan çykmagy gurap, pul geçirip ýa-da bilet satyn alyp bilmeýäris.
Resminamalary öňünden ýygnaň
ORAM öýde wagtyňyz şahsyýetnamany, pasporty, dogluş hakyndaky şahadatnamany, nika we aýrylyşmak baradaky resminamalary, mekdep resminamalaryny ýygnamagy maslahat berýär: soňra olary almak kynrak. Ýol resminamasy hereket edýän bolmaly.
Wadalar üçin pul tölemäň
«Gaçybatalga wizasy», çakylyk ýa-da «ABŞ-a çalt girmek» üçin pul tölemäň: AILA-nyň maglumatlaryna görä, galplar «kepillendirilen netije» wada berýärler, müňlerçe dollar alýarlar we ýitirim bolýarlar.
Rainbow Railroad
Toronto we Nýu-Ýorkda ofisleri bolan, howp astyndaky LGBTQ+ adamlara kömek edýän haýyr-sahawat guramasy. Arzalary LGBTQ+ adamlaryň kanun boýunça yzarlanýan ýa-da döwletiň olara garşy zorluga ýol berýän ýurtlaryndaky adamlardan kabul edýär; Awstraliýadan, Günbatar Ýewropadan, Islandiýadan, Kanadadan, Täze Zelandiýadan we ABŞ-dan göçmek üçin arzalary kabul etmeýär. Arza saýtda diňe siziň görýän poçtaňyzdan berilýär, soňra öz taryhyňyzy gürrüň berýärsiňiz we resminamalary goşýarsyňyz; barlagdan soň gurama siz bilen durmuşyňyzy has howpsuz etjek çözgüdi gözleýär we, mümkin bolanda, gyssagly syýahat bilen kömek edýär. Ol wiza bermeýär we ony çaltlandyrmaýar, jogaba iki hepde we ondan hem köp garaşmaly bolýar, hemmelere kömek edip bilmeýär. Arza özüňizi, partnýoryňyzy we 18 ýaşdan kiçi çagalaryňyzy goşup bilersiňiz. Başga adamyň ýerine arza bermek bolmaýar, ony erkine garşy saklaýan ýa-da onuň tussaglykda bolýan ýagdaýlaryndan başga. Russiýada saýt bloklanan, LGBTQ+ guramalar bilen aragatnaşyk bolsa jenaýat yzarlamasyna getirip biler.
ORAM (Organization for Refuge, Asylum and Migration)
Üstaşyr ýurtlarda, şol sanda Keniýada we Ýewropada, LGBTQ+ bosgunlara we gaçybatalga soraýanlara kömek edýär. Saýtda ýurtlar boýunça LGBTQ+ adamlara dostlukly, barlanan guramalaryň sanawy bar («Seeking Help»); Ýewropada maksatnamalaryň arasynda gysga möhletli ýaşaýyş jaýy hem bar. ORAM dünýädäki bosgunlaryň 0,6%-den azynyň üçünji ýurtlara göçürilýändigini ýatladýar. Kömek baradaky haýyşyňyzy şu salga ýazyň: help@oramrefugee.org.
Kanada: bosgunlaryň hususy hemaýatkärligi
Kanadanyň immigrasiýa edarasy IRCC-niň maglumatlaryna görä, Kanada bosgun hökmünde diňe UNHCR-yň, bellenen guramanyň ýa-da hususy hemaýatkärler toparynyň ugrukdyrmasy boýunça göçüp bolýar; göni arza bermek bolmaýar. Jynsy ugur adamyň degişliligi sebäpli yzarlanmakdan gorkup biljek sosial toparynyň mysallarynyň arasynda agzalýar. Başga durnukly gorag mümkinçiligi bolan adam gabat gelmeýär. Rainbow Railroad adamyň Kanada hemaýatkärligine gabat gelýändigini özi barlaýar; nobat uly, dalaşgärler ýylda iki gezek saýlanýar.
ILGA-Europe we ILGA World
ILGA-Europe Ýewropanyň we Merkezi Aziýanyň 54 ýurdundaky 700-den gowrak LGBTQ+ topary birleşdirýär, ILGA World bolsa 170-den gowrak ýurtdan 2 000-den gowrak guramany. Olar aýry-aýry adamlaryň işleri bilen meşgullanmaýarlar we öz ýurduňyzdaky agza guramalara ýüz tutmagy maslahat berýärler; saýlan toparyňyzyň ýüzlenmeleri özüniň kabul edýändigini barlaň. Russiýanyň häkimiýetleri ILGA World-y «islenilmeýän» diýip yglan etdiler, Russiýada onuň bilen aragatnaşyk jenaýat yzarlamasyna getirip biler.
Pink Armenia (Ermenistan)
Ermeni hukuk goraýjy guramasy. Saýtda Ermenistandaky LGBTQ+ adamlara hukuk, psihologik we sosial goldaw görkezilen; daşary ýurda göçmek bilen kömegi wada bermeýär. Şu salga ýazyň: info@pinkarmenia.org.
Gruziýa
2025-nji ýylyň 1-nji oktýabryndan Gruziýada halkara gorag hakynda täze kanun hereket edýär. UNHCR-yň 2025-nji ýylyň 27-nji oktýabryndaky maglumatlaryna görä, gaçybatalga sorap Martkopi Reception Center-e ýüz tutýarlar. Kanun arza seretmegiň dürli ýollaryny girizýär, şikaýat etmegiň möhletlerini gysgaldýar we hukuk kömegine hem-de çykaryp ibermekden goraga elýeterliligi üýtgedýär. Gruziýadaky UNHCR: geotbprt@unhcr.org. Rainbow Railroad Russiýadan Ermenistana, Gruziýa we Polşa giden LGBTQ+ adamlaryň ol ýerde täze kemsidilmä duçar bolýandyklaryny we hukuk goragsyz galýandyklaryny ýazýar.
Serbiýa
Gaçybatalga soramak niýetiňizi Serbiýada polisiýa aýdýarsyňyz. Polisiýa niýeti hasaba alar (16 ýaşdan uly adamlaryň maglumatlaryny we barmak yzlaryny alar) we serb dilinde güwanama berer. 72 sagadyň dowamynda bellenen ýerleşdiriş merkezine barmaly, Gaçybatalga işleri boýunça müdirlige arzany bolsa ol ýere gelenden soň üç hepdeden gijä galman bermeli. Howa menzillerinde mugt hukuk kömegini UNHCR-yň hyzmatdaşy IDEAS berýär: legalaid@ideje.rs, +381 69 5657254.
Türkiýe (Türkiye)
2018-nji ýylyň 10-njy sentýabryndan bäri halkara gorag baradaky arzalary diňe Migrasiýa dolandyryşy boýunça prezidentlik (PMM) kabul edýär we olara seredýär; welaýat müdirliginde (PDMM) şahsan hasaba durýarlar. Şondan bäri UNHCR arza berijileri hasaba almaýar we karar kabul etmeýär. Hasaba alnandan soň şahsyýetnama berýärler; bellenen şäherde ýaşamaly we yzygiderli bellik etdirmeli (signature duty), bolmasa esasly sebäpsiz arza yzyna alnan hasaplanyp bilner. Söhbetdeşlik adatça hasaba alnandan soň 30 günüň dowamynda geçirilýär, karar kanun boýunça alty aýdan gijä galman kabul edilýär, ýöne has uzaga çekýän hem bolýar. Göçürmegi UNHCR diňe iň ejiz, eýýäm şertli bosgun hökmünde ykrar edilen we ähli borçlaryny ýerine ýetirýän adamlar üçin göz öňünde tutýar. Rainbow Railroad Türkiýäniň kwir we trans adamlar üçin howpsuz däldigini ýazýar. PMM-de iş boýunça maglumat: YIMER 157, şol sanda rus dilinde.
Ýewropa Bileleşigi (ÝB)
Ýewropa Komissiýasynyň maglumatlaryna görä, 2026-njy ýylyň 12-nji iýunyndan Migrasiýa we gaçybatalga baradaky pakt hereket edýär. Arza, düzgün bolşy ýaly, siziň giren ilkinji EU+ ýurduňyzda berilýär (hereket edýän wizasy ýa-da ýaşamaga rugsatnamasy bolan adamlar üçin kadadan çykmalar bar) we karara ýa-da başga ýurda geçirilýänçä şol ýerde galýarlar; bolmasa işe we kabul ediş şertlerine elýeterliligi ýitirmegiňiz mümkin. Kararlaryň köpüsi alty aýda kabul edilýär. ORAM duýduryş berýär: eger gaçybatalgany öz saýlan ýurduňyzda sorasaňyz, ret edip, ilkinji giren ýurduňyza yzyna iberip bilerler.
Adama gaçybatalga üçin «hemaýatkär bolmak» bolmaýar
Gaçybatalgany adam özi, eýýäm bolýan ýurdunda soraýar (ORAM). Maşgalaňyzyň kanuny ýolunyň bardygyny ýa-da ýokdugyny aklawçy ýa-da akkreditlenen wekil aýdar.
Är, aýal, adaglanan ýigit ýa-da gyz
Nika baglaşylan ýerinde kanuny bolmaly; raýat hyzmatdaşlygy gabat gelmeýär. Äri ýa-da aýaly üçin I-130 formasyny ABŞ-nyň raýaty ýa-da grin-karta eýesi berýär, wizany soňra ABŞ-nyň konsullygy berýär. Adaglanan ýigidi ýa-da gyzy K-1 wizasy boýunça çagyrmaga diňe ABŞ-nyň raýatynyň hukugy bar; girenden soň 90 günüň dowamynda nika baglaşmaly, öz ýurdunda nika baglaşyp bilmeýän jübütler üçin bu çykalga bolup biler (Immigration Equality, 2024-nji ýylyň iýuly). Gadagan ediş sanawyndaky 39 ýurduň, şol sanda Türkmenistanyň raýatlaryna häzir hatda ABŞ raýatlarynyň är-aýallaryna-da immigrasiýa wizalary berilmeýär (American Immigration Council).
Gaçybatalga ýa-da bosgun statusyny alan adamyň garyndaşlary: I-730 formasy
ABŞ-da gaçybatalga ýa-da bosgun statusyny alan adamyň iki ýylyň dowamynda äri ýa-da aýaly we çagalary üçin I-730 formasyny bermäge hukugy bar; ýygym ýok (Immigration Equality, 2024-nji ýylyň iýuly). Seretmek uzaga çekip biler.
Goldaw haty we Rainbow Railroad-a arza
Rainbow Railroad arzany adamyň özünden kabul edýär: ondan saýtdaky formany doldurmagyny haýyş ediň. Eger adam okap bilmeýän bolsa ýa-da formanyň dilleriniň hiç birini bilmeýän bolsa, doldurmaga kömek edip bolýar. Russiýada saýt bloklanan, aragatnaşyk bolsa jenaýat yzarlamasyna getirip biler. Goldaw hatyny özüňiz ýazýarsyňyz we oňa gol çekýärsiňiz, öz şahsyýetnamaňyzyň nusgasyny goşýarsyňyz we adama kim bolýandygyňyzy hem-de özüňiziň gören zatlaryňyzy beýan edýärsiňiz. Haty guramaga bermegi üçin adamyň özüne beriň: Rainbow Railroad haty göni diňe adam onuň bilen özi habarlaşyp bilmese ýa-da seredilýän wagty siz onuň bilen aragatnaşygy ýitiren bolsaňyz kabul edýär. QARAVAN ABŞ-da bolmadyk adamlar üçin goldaw hatlaryny ýazmaýar.
- Gaçybatalga (asylum)
- ABŞ-nyň eýýäm ABŞ-da bolýan adama berýän yzarlamadan goragy.
- Bosgun statusy (refugee status)
- Raýaty bolan ýurdunyň çäginden daşarda bolýan we yzarlanmakdan gorkýan adam üçin gorag.
- Ugrukdyrma (referral)
- UNHCR-yň, bellenen guramanyň ýa-da hususy hemaýatkärler toparynyň teklibi; onsuz bosgun hökmünde, meselem, Kanada göçüp bolmaýar; arzany özüňiz berip bilmersiňiz.
- Parole
- ABŞ-a wizasyz girmäge wagtlaýyn rugsat; ol ne gaçybatalga, ne-de bosgun statusyny berýär.
- Çaltlandyrylan ýurtdan çykarmak (expedited removal)
- Degişli resminamalarsyz saklanan adamlara ulanylýan, kazyýetsiz, ofiseriň karary bilen çykaryp ibermek.
- Immigrasiýa däl we immigrasiýa wizasy (nonimmigrant visa, immigrant visa)
- Immigrasiýa däl wiza gysga möhletli syýahata, okuwa ýa-da işe hukuk berýär, immigrasiýa wizasy bolsa ABŞ-da hemişelik ýaşamak isleýänlere gerek.
- K-1 wizasy
- ABŞ raýatynyň adaglanan ýigidiniň ýa-da gyzynyň wizasy.
- Grin-karta (green card)
- ABŞ-da hemişelik ýaşamaga rugsatnama.
- Gaçybatalga alan adam (asylee)
- ABŞ-nyň eýýäm gaçybatalga beren adamy.
- Afrikanerler (Afrikaners)
- Günorta Afrika Respublikasynyň ak derili ýaşaýjylary; administrasiýa ABŞ-daky bosgunlar üçin ýerleriň diýen ýaly hemmesini olara berýär.
- Wiza boýunça girew (visa bond)
- B-1/B-2 wizasyny alýan käbir ýurtlaryň raýatyndan konsulyň talap edip biljek $10 000, $15 000 ýa-da $20 000 möçberindäki pul.
- «Ekstremistik» gurama (Russiýa)
- Russiýanyň häkimiýetleriniň «ekstremistik» gurama diýip atlandyrýan zady: işini Russiýada kazyýet «ekstremistik» hökmünde gadagan eden gurama; Russiýanyň kanunyna görä, oňa gatnaşmak we onuň bilen gatnaşyklary dowam etdirmek üçin jenaýat jogapkärçiligi abanýar.
- «Islenilmeýän» gurama (undesirable organization)
- Russiýanyň häkimiýetleriniň «islenilmeýän» gurama diýip atlandyrýan zady: Russiýanyň prokuraturasynyň ýurduň howpsuzlygyna, goranyşyna ýa-da konstitusion gurluşyna howp salýar diýip ykrar eden daşary ýurt ýa-da halkara guramasy; onuň işi we materiallary Russiýada gadagan.
- Üstaşyr ýurt (transit country)
- Adamyň başga ýurda barýan ýolunda üstünden geçýän ýa-da wagtlaýyn bolýan ýurdy.
- YIMER 157
- UNHCR-yň Türkiýäniň Migrasiýa dolandyryşy boýunça prezidentliginde halkara gorag baradaky iş boýunça maglumat almak üçin görkezýän telefon belgisi.
- IDEAS
- Serbiýada UNHCR-yň hyzmatdaş guramasy; ol gaçybatalga soraýanlara mugt hukuk kömegi berýär.
- Ýewropa Bileleşigi (ÝB, European Union)
- Gaçybatalga baradaky umumy düzgünleri bolan Ýewropa döwletleriniň birleşigi; gaçybatalga sorap arza ilçihanada däl-de, ýurduň çäginde berilýär.
- UNHCR
- BMG-niň Bosgunlar baradaky Ýokary komissarynyň müdirligi (United Nations High Commissioner for Refugees), bosgunlary goraýan BMG-niň agentligi.
Ähli sahypalar: Immigrasiýa we gaçybatalga
Çeşmeler, barlandy: noýabr 2026
- rainbowrailroad.org/request-help
- oramrefugee.org/seek-help
- oramrefugee.org/asylum-information
- accessnow.org/help
- ilga-europe.org/about-us/contacts
- pinkarmenia.org/en/about-us/services
- help.unhcr.org/turkiye/information-for-non-syrians/national-as…
- help.unhcr.org/georgia/applying-for-asylum
- help.unhcr.org/serbia/applying-for-asylum-in-serbia-2
- canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/refugee…
- home-affairs.ec.europa.eu/policies/migration-and-asylum/asylum…
- ssd.eff.org/module/your-security-plan
- rescue.org/article/who-decides-how-many-refugees-come-us
- americanimmigrationcouncil.org/blog/uscis-immigration-processi…
- aila.org/blog/think-immigration-when-visa-processing-moves-abr…
- americanimmigrationcouncil.org/blog/president-trump-expands-hi…
- americanimmigrationcouncil.org/fact-sheet/expedited-removal
- aila.org/library/client-flyer-protect-yourself-from-immigratio…
- immigrationequality.org/legal/legal-help/couples-and-families/…
- immigrationequality.org/wp-content/uploads/2024/08/Marriage-Ba…