Agar sizni koʻchirib chiqarishga urinishsa, qulfni almashtirishgan boʻlsa yoki uyda taʼmir kerak boʻlsa, nima qilish kerak.
Nyu-Yorkda uy-joy ijaraga olgan har bir kishining, immigratsiya maqomi qanday boʻlishidan qatʼiy nazar, huquqlari bor. Ijarachini faqat sud ishidan keyin va sudya buyrugʻi bilan koʻchirib chiqarish mumkin. Bunday ishlarni Housing Court — New York City Civil Court tarkibidagi uy-joy sudi koʻrib chiqadi.
Ijarachilar uchun bepul yuristlarga shaharning Office of Civil Justice (OCJ) idorasi pul toʻlaydi. Binolarni shaharning uy-joy idorasi Department of Housing Preservation and Development (HPD) tekshiradi. QARAVANda yuristlar yoʻq va biz yuridik maslahat bermaymiz.
Eng muhimi
- Xat, qoʻngʻiroq yoki tahdid sababli koʻchib ketmang. Uyda yashash huquqingizni faqat marshal (sud ijrochisi) bajaradigan sudya buyrugʻi tugatishi mumkin.
- Agar ijara haqini toʻlamaganlik boʻyicha sud hujjatlarini olgan boʻlsangiz, notice of petition olganingizdan keyin 10 kun ichida Housing Courtga javob bering.
- Maqomingiz qanday boʻlishidan qatʼiy nazar, sizga bepul yurist (Right to Counsel) berilishi mumkin. Birinchi sud majlisida «I would like an attorney» deng va tarjimon soʻrang: «Russian interpreter, please». Suddagi tarjimon bepul.
Uy egasi yoki sudning hujjatlari va harakatlari
| Bu nimani anglatadi | Nima qilish kerak | |
|---|---|---|
| Sud qarorisiz qulfni almashtirishgan, narsalaringizni olib chiqib ketishgan yoki kommunal xizmatlarni oʻchirib qoʻyishgan | Agar siz u yerda 30 kun va undan koʻp yashagan boʻlsangiz (shartnoma bilan yoki shartnomasiz) yoki shartnoma imzolagan boʻlsangiz birinchi kundan boshlab, bu noqonuniy lockout. Bu jinoyat (misdemeanor), politsiya aralashishga haqli. | 911 ga qoʻngʻiroq qiling («Uzbek» deng; oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng). Oʻsha kuniyoq oʻz tumaningizdagi Housing Courtga boring. |
| Koʻchib ketishni talab qiladigan soʻzlar, xabar yoki xat | Ogʻzaki, xatlar va bildirishnomalar bilan koʻchirib chiqarib boʻlmaydi. Sudga chaqiruv koʻchib ketish kerak degani emas. | Hujjatni saqlab qoʻying va uyda qoling. |
| Sud hujjatlari (notice of petition va petition) yoki suddan otkritka | Ish boshlangan, javob berish kerak. Toʻlamaganlik (nonpayment) ishida — notice of petition olganingizdan keyin 10 kun ichida. Agar javob bermasangiz, uy egasi ishni yutishi mumkin. | Hujjatlar va shaxsingizni tasdiqlovchi hujjat bilan oʻz tumaningizdagi Housing Court devonxonasiga keling va advokat kerakligini ayting. |
| Marshal yoki sheriff (sud ijrochilari)dan bildirishnoma | Marshal yoki sheriff sudning koʻchirib chiqarish haqidagi buyrugʻini topshiradi va bajaradi. Bu bildirishnomadan keyin sizni kvartiradan chiqarib, narsalaringizni olib chiqib ketishlari mumkin. | Iloji boricha tezroq bildirishnoma, uy egasining hujjatlari va toʻlov kvitansiyalari bilan Housing Courtga keling. Marshal idorasining raqami bildirishnomada bor: u yerda sana belgilanganmi-yoʻqmi, aytishadi. |
| Sudya imzolagan va marshal yoki sheriff topshirgan koʻchirib chiqarish haqidagi buyruq | Bu sizni uydan chiqarishning yagona qonuniy yoʻli. | Darhol Housing Courtga boring va bepul advokat soʻrang (Right to Counsel). |
Hujjatlarni oʻqing va har birini saqlang
Sudning nomini, kelish yoki javob berish kerak boʻlgan sanani va sababni toping. Nonpayment — uy egasi siz toʻlamagansiz deydi. Holdover — siz shartnomani buzgansiz yoki boshqa sabab bilan koʻchib ketishingiz kerak deydi. Bu ishlarda muddatlar har xil.
Uyda qoling
Sud hujjatlari koʻchib ketish kerak degani emas. Sudya koʻchirib chiqarish haqidagi buyruqni imzolamaguncha va marshal yoki sheriff uni topshirmaguncha, siz uyda yashashga haqlisiz.
Sizga bepul yuridik yordam berilishi mumkinmi, bilib oling
Right to Counsel qonuniga koʻra, Housing Court orqali koʻchirib chiqarish xavfi ostida turgan ijarachilar, maqomidan qatʼiy nazar, bepul advokat yoki maslahat olishi mumkin. NYC Independent Budget Office (IBO) maʼlumotlariga koʻra, agar xonadon daromadi federal qashshoqlik chegarasining 200 foizidan oshmasa (2024-yilda uch kishilik oila uchun $51 640) yoki oilada 60 yosh va undan katta odam boʻlsa, bu huquq bor. IBO yozishicha, 2023 va 2024-yillarda ijarachilarning yarmidan koʻpi sudda advokatsiz, faqat bir martalik maslahat olgan. Birinchi sud majlisida «I would like an attorney» deng. Shuningdek, OCJga civiljustice@hra.nyc.gov manziliga yozishingiz yoki Manhattan, Brooklyn, Bronx yoki Queensdagi Housing Courtda Housing Court Answers maʼlumot stoliga borishingiz mumkin (dushanba–payshanba 9:00–17:00).
Oʻz vaqtida javob bering
Toʻlamaganlik ishida notice of petition olganingizdan keyin 10 kun ichida oʻz tumaningizdagi Housing Court devonxonasi oynasida javob bering. Holdover ishida, agar bildirishnomada boshqacha aytilmagan boʻlsa, odatda majlis kuni sud zalida javob beriladi. Ogʻzaki yoki yozma javob berish mumkin; sud hujjatlari yoki otkritkani va shaxsingizni tasdiqlovchi hujjatni oling. Agar javob bermasangiz, uy egasi ishni yutishi, sizni koʻchirib chiqarishi va maoshingiz yoki hisobingizdan pul undirishi mumkin.
Klerkka sizga nima taalluqli ekanini ayting
Agar ogʻzaki javob bersangiz, klerk Answer in Person blankasida himoya dalillaringizni belgilaydi: masalan, siz toʻlagansiz yoki hujjatlar notoʻgʻri topshirilgan. Agar siz yoki oila aʼzongiz armiyada xizmat qilsa, ayting. Ketishdan oldin javob toʻgʻri yozilganini tekshiring va nusxasini oling.
Taʼmir kerak boʻlsa, koʻrik soʻrang
Suddagi birinchi kuningizdayoq yoki undan keyin iloji boricha tezroq klerk yoki sudyadan HPD koʻrigini tayinlashni soʻrang. Har bir xonadagi va binoning umumiy joylaridagi barcha muammolarni sanab bering. Inspektorni kiritish uchun uyda kimdir boʻlishi kerak.
Sud majlisiga keling
Toʻlamaganlik ishida majlis javobdan 3–8 kun keyin tayinlanadi. Javob nusxasini va barcha hujjatlarni oling; zal va vaqt ularda koʻrsatilgan. Sud zallari odatda 9:30 da ochiladi.
Agar ijara haqidan qarzingiz boʻlsa, bir vaqtning oʻzida pul qidiring
One Shot Deal (ijara qarzi uchun HRAning bir martalik toʻlovi) uchun sud ishi shart emas: uy egasining talabnoma xati yetarli. Arizada Homebase idoralari yordam beradi.
Agar sanani oʻtkazib yuborgan boʻlsangiz
Agar siz javob bermagan boʻlsangiz va uy egasi sirtdan qaror (default judgment) olgan boʻlsa, klerkka boring va Order to Show Cause uchun affidavit (imzolangan yozma ariza) toʻldiring — bu sudyadan ushbu qarorni bekor qilishni (vacate) soʻrash. Nega javob bermaganingizni (masalan, hujjatlarni olmagansiz) va himoyangiz nimadan iboratligini (masalan, ijarani toʻliq toʻlagansiz) tushuntiring.
Koʻchirib chiqarish sanasini bilib oling
Marshal idorasining raqami bildirishnomada koʻrsatilgan. Koʻchirib chiqarish tayinlanganmi, soʻrang.
Oʻsha kuniyoq Housing Courtga boring
Bildirishnomani va uy egasidan kelgan barcha hujjatlarni, jumladan toʻlov kvitansiyalarini oling. Warrant of Eviction (koʻchirib chiqarish orderi) marshal yoki sheriffga ishda nomi koʻrsatilgan odamlarni koʻchirib chiqarishga ruxsat beradi va eng erta koʻchirib chiqarish sanasini koʻrsatadi. Motion to Restore/Enforce an Eviction — uy egasining sudyadan koʻchirib chiqarishni qayta boshlash yoki bajarishni soʻrashi. Bunday hujjatlar bilan HRA darhol yordam izlashni maslahat beradi. Housing Court Answersning Manhattan, Brooklyn, Bronx va Queensdagi Housing Courtlarda maʼlumot stollari bor, dushanba–payshanba 9:00–17:00.
Affidavitni klerk bilan birga toʻldiring
Sudda Order to Show Cause uchun affidavit toʻldiring — bu sudyadan koʻchirib chiqarishni toʻxtatishni soʻrash. Blanka siz daʼvoga javob berganmisiz-yoʻqmi, shunga bogʻliq. Agar qaror boʻyicha toʻlash uchun koʻproq vaqt kerak boʻlsa, qancha va nima uchun ekanini yozing.
Sudya qarorini kuting
Sudya ish koʻrib chiqilguncha koʻchirib chiqarishni toʻxtatishi, toʻxtatmasdan buyruqni imzolashi yoki shartlar qoʻyishi mumkin, masalan, ijara haqini toʻlash yoki pulingiz borligini koʻrsatish. Buyruqni diqqat bilan oʻqing.
Hujjatlarni topshiring va qaytib keling
Agar sudya buyruqni imzolagan boʻlsa, hujjatlarni boshqa tarafga va marshalga buyruqda aytilganidek topshiring. Topshirilganini tasdiqlovchi hujjatni olib, belgilangan kunda va vaqtda koʻrsatilgan sud zaliga keling.
Agar sudya rad etgan boʻlsa
Agar sudya rad etgan boʻlsa yoki siz bajara olmaydigan shartlar qoʻygan boʻlsa, qaror ustidan yuqori sud — Appellate Termda shikoyat qilish mumkin. Bronx va Manhattan: 60 Centre Street, Room 401, New York. Brooklyn, Queens va Staten Island: 141 Livingston Street, 15th floor, Brooklyn.
911 ga qoʻngʻiroq qiling
Lockout — jinoyat (misdemeanor), va siz uyga qaytayotganingizda politsiya tartibni kuzatib turishi mumkin. Shaxsingizni tasdiqlovchi hujjat yoki shu manzil yozilgan hisoblarni koʻrsating yoki qoʻshnilardan bu yerda yashashingizni tasdiqlashni soʻrang. 911 da «Uzbek» deng, bepul tarjimon ulanadi; oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng.
Bepul yurist toping
Bepul yuridik yordamni Tenant Helpline orqali (311 ga qoʻngʻiroq qiling va «Uzbek» deng (oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng): tarjimon bepul) yoki Office of Civil Justice roʻyxatidagi tashkilotlardan birida topish mumkin.
Agar politsiya yordam bermagan boʻlsa, oʻsha kuniyoq Housing Courtga boring
Siz noqonuniy koʻchirib chiqarish (illegal lockout) haqida ish boshlaysiz. Ijara shartnomasi, kvitansiyalar, kommunal xizmatlar hisoblari va shu manzilga nomingizga kelgan xatlarni oling. Housing Court odatda 9:00 dan 16:30 yoki 17:00 gacha ochiq. Bronxda yuristi yoʻq odamlar uchun lockout boʻlimi 851 Grand Concourse manzilida koʻrsatilgan. Sudda devonxonadan (Clerk's Office) bepul tarjimon soʻrang: shtat sudlari uni bepul beradi, oldindan esa bu manzilga yozish mumkin: Courtinterpreter@nycourts.gov.
Petition va affirmationni toʻldiring
Sudda siz Order to Show Cause uchun petition toʻldirasiz va affirmationda (imzolangan yozma arizada) sizni qanday qilib noqonuniy chiqarib yuborishganini tushuntirasiz. Klerk petitionni tasdiqlaydi, majlis sanasini belgilaydi va hujjatlarni sudyaga topshiradi.
Yigʻimni toʻlang yoki ozod qilishni soʻrang
Agar sudya buyruqni imzolagan boʻlsa, sud yigʻimini kassada toʻlang va index number (ish raqami) oling. Naqd pul, certified check, money order yoki bank check bilan toʻlanadi; shaxsiy cheklar qabul qilinmaydi. Agar yigʻimni toʻlashga qurbingiz yetmasa, yigʻimdan ozod qilishni soʻrang (poor person).
Hujjatlarni topshiring va majlisga keling
Petitionni buyruqda aytilganidek topshiring. Majlis odatda bir-ikki kundan keyin, koʻrsatilgan zalda va koʻrsatilgan vaqtda boʻladi. Hujjatlaringizni, topshirilganini tasdiqlovchi hujjatni va boshqa dalillarni oling.
Sudya nimani hal qiladi
Kvartirada 30 kundan koʻp yashaganingizni yoki yashash haqida kelishuvingiz borligini koʻrsatish kerak. Sudya uy egasiga sizni qaytarib kiritishni buyurishi mumkin. Agar qaytishga ruxsat berilmasa, aksariyat sudyalar narsalaringizni olib ketishga ruxsat beradi (Legal Aid Society, 2024-yil may).
Tumanlar boʻyicha Housing Court (shtat sudlari maʼlumotnomalariga koʻra); shaxsan keling va devonxonadan bepul tarjimon soʻrang
| Manzil | Ish vaqti | Qayerda javob berish, Order to Show Cause topshirish yoki taʼmirlash boʻyicha ish ochish mumkin (uni HP deb atashadi, Housing Part soʻzidan) | |
|---|---|---|---|
| Bronx | 1118 Grand Concourse, Bronx, NY 10456 (Landlord-Tenant Clerk devonxonasi 851 Grand Concourse, Bronx, NY 10451 manzilida joylashgan) | du–ju 9:00–17:00; 16:30 dan keyin devonxona faqat shoshilinch arizalarni qabul qiladi | Vestibyulda: javoblar 1, 2, 3-oynalarda; Orders to Show Cause (jumladan, lockout boʻyicha) 4, 5-oynalarda; taʼmirlash boʻyicha ishlar (HP) 7-oynada. |
| Brooklyn (Kings County) | 141 Livingston Street, Brooklyn, NY 11201 | Landlord-Tenant ofislari: du, se, ch, ju 8:30–17:00 va pa 8:30–19:00; tashrif buyuruvchilarni 9:00 dan kiritishadi | Room 202: toʻlamaslik boʻyicha ishlarga javoblar 2–4-oynalarda; Orders to Show Cause 6–9-oynalarda; taʼmirlash boʻyicha ishlar (HP) 10-oynada |
| Manhattan (New York County) | 111 Centre Street, New York, NY 10013 | Landlord-Tenant ofislari: du–ju 9:00–17:00; 16:30 dan keyin devonxona faqat shoshilinch arizalarni qabul qiladi | Room 225: javoblar 3-oynada; Orders to Show Cause 6-oynada; taʼmirlash boʻyicha ishlar (HP) 5-oynada |
| Queens | 89-17 Sutphin Boulevard, Jamaica, NY 11435 | Landlord-Tenant ofislari: du, se, ch, ju 8:30–17:00 va pa 8:30–19:00; tashrif buyuruvchilarni 9:00 dan kiritishadi | Room 209: javoblar, Orders to Show Cause va taʼmirlash boʻyicha ishlar (HP) |
| Staten Island (Richmond County) | 927 Castleton Avenue, Staten Island, NY 10310 | Devonxona: du–ju 9:00–17:00; 16:30 dan keyin faqat shoshilinch arizalar | Yertoʻla, Landlord-Tenant oynasi: javoblar, Orders to Show Cause va taʼmirlash boʻyicha ishlar (HP) |
Uy egasiga xabar bering, yaxshisi yozma ravishda
Uy egasiga, superga (uy nazoratchisiga) yoki boshqaruvchiga yozing va nusxasini saqlab qoʻying. Taʼmirlanmasa, sudga murojaat qilishingiz haqida ogohlantirishingiz mumkin.
311 ga shikoyat qiling
Xona, kvartira yoki binoning holati haqida portal.311.nyc.gov saytida yoki 311 ilovasida onlayn xabar bering. Agar nosozlik avariya holatida boʻlsa va yashovchilar uchun xavfli boʻlsa, taʼmirni shahar idorasining oʻzi (HPD yoki Health Department) qilishini soʻrashingiz mumkin.
Agar hech narsa oʻzgarmasa, Housing Courtda HP action boshlang
HP (Housing Part) — sudning bir qismi boʻlib, u yerda ijarachilar uy egasidan taʼmirlash, isitish va issiq suv taʼminlashni talab qilishadi. Yurist kerak emas. Uy egasi yoki boshqaruv kompaniyasining nomi va manzilini oʻzingiz bilan olib keling. Klerk Order to Show Cause va petition blankalarini beradi; har bir xonadagi va binoning umumiy joylaridagi barcha muammolarni sanab chiqing.
HPDdan koʻrik oʻtkazishni soʻrang
Tenant's Request for Inspection shaklini toʻldiring: HPD inspektori keladi va hisobotni sudga topshiradi. Agar taʼmirlash shoshilinch boʻlsa, koʻrikni sud majlisigacha oʻtkazib ulgurmasliklari mumkin.
Yigʻimni toʻlang yoki undan ozod qilishni soʻrang, keyin hujjatlarni topshiring
Naqd pul, certified check, money order yoki bank check bilan toʻlanadi; shaxsiy cheklar qabul qilinmaydi. Agar yigʻimni toʻlashga qurbingiz yetmasa, undan ozod qilishni soʻrang (poor person). Keyin hujjatlarni buyruqda aytilganidek uy egasiga va HPDga topshiring va Affirmation of Service (topshirish haqidagi bayonot) shaklini toʻldiring.
Muddatlarni va ijara haqini ushlab qolish xavfini biling
Legal Aid Society tavsifiga koʻra (2025-yil avgust), HP ishida taʼmirlashning oqilona muddati bevosita xavfli sharoitlar uchun 24 soat, xavfli sharoitlar uchun 30 kun va qolganlari uchun 90 kun. Uy egasini xabardor qilganingizdan keyin taʼmir qilinmaguncha ijara haqini toʻlamasligingiz mumkin, lekin pulni chetga qoʻyib borish kerak: uy egasi toʻlamaslik boʻyicha ish qoʻzgʻatishi mumkin, shunda taʼmir qilinmagani sizning himoyangiz boʻladi. Bunday qilishdan oldin yuridik tashkilot bilan gaplashing.
Good Cause Eviction kimlarni himoya qiladi (2024-yil 20-apreldan amal qiladi)
| Qonun tatbiq etiladimi? | Nima uchun | |
|---|---|---|
| Nyu-Yorkdagi bozor narxidagi kvartira (ijara haqi tartibga solinmagan) | Ha, agar istisnolardan birortasi toʻgʻri kelmasa | Uy egasiga ijarani tugatish yoki shartnomani uzaytirmaslik uchun uzrli sabab kerak, mahalliy standartdan (local rent standard) yuqori ijara oshirilishi ustidan esa sudda eʼtiroz bildirish mumkin. |
| Rent stabilization yoki rent control ostidagi kvartira | Yoʻq | Bu ijarachilarda alohida qoidalar boʻyicha boshqa himoya allaqachon bor. |
| New York City Housing Authority (NYCHA) davlat uy-joyi, davlat organi ijara haqi yoki daromadni cheklagan uy-joy, project-based Section 8, Housing Connect orqali ijaraga berilgan uy-joy | Yoʻq | Bu uylar allaqachon davlat qoidalari bilan tartibga solinadi. |
| Nyu-York shtatida 10 ta yoki undan kam kvartira yoki uyga ega boʻlgan uy egasi | Yoʻq | Kichik uy egalari qonunga kirmaydi. |
| Oʻzi yashaydigan, 10 ta yoki undan kam kvartirali binoning egasi | Yoʻq | Egasi yashaydigan kichik binolar uchun qonunda istisno bor. |
| Kondominium yoki kooperativ (condo, co-op) | Yoʻq | Qonun bunday uy-joyga tatbiq etilmaydi. |
| 2009-yil 1-yanvarda yoki undan keyin certificate of occupancy olgan bino | Yoʻq, shu sanadan 30 yil oʻtguncha | Yangi binoga qonun certificate of occupancy berilganidan 30 yil oʻtgach qoʻllanadi. |
| Ijara haqi har yili federal Department of Housing and Urban Development (HUD) belgilaydigan Fair Market Rent miqdorining 245% idan yuqori | Yoʻq | Ijara haqi yuqori boʻlgan uy-joy qonunga kirmaydi. |
NYC Department of Housing Preservation and Development (HPD): Good Cause Eviction
Istalgan maqomBepul
Uy egasi qanday uzrli sabablarni keltirishi mumkin (ijara haqini toʻlamaslik, shartnomani buzish, qoʻshnilarga xalaqit berish yoki uy-joyga zarar yetkazish, noqonuniy faoliyat, taʼmirlash uchun kiritishdan bosh tortish va boshqa baʼzi sabablar) va ijara haqining oshishi qanday cheklangan. 2026-yil may oyida HPD local rent standardni 8,38% deb maʼlum qildi; oshirish asossizmi yoki yoʻqligini sud hal qiladi. Uy egasi sizga Good Cause Eviction uy-joyingizni himoya qiladimi yoki yoʻqligini aytishi shart. Qonun sudlar orqali ishlaydi, shuning uchun biror harakat qilishdan oldin yuridik tashkilotga murojaat qiling.
New York State Attorney General: New York State Good Cause Eviction Law
Istalgan maqomBepul
Ingliz va ispan tillaridagi qoʻllanma: qonun qayerda amal qiladi, kimni himoya qiladi va uy egasi sizga nimani aytishi shart.
Tashkilotni odatda oʻzingiz tanlamaysiz: uni sud yoki Office of Civil Justice tayinlaydi. Ingliz tilini bilmasangiz, eng osoni shunday: birinchi sud majlisida «I would like an attorney» va «Uzbek interpreter, please» deng (oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian interpreter, please»), OCJga civiljustice@hra.nyc.gov manziliga yozing (ismingiz, telefoningiz, ishning index numberi) yoki 311 ga qoʻngʻiroq qiling, «Uzbek» deng (oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng) va Tenant Helpline bilan bogʻlashni soʻrang.
Legal Services NYC
Istalgan maqomBepul
Barcha besh tumanda ofislar bor: Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens va Staten Island Legal Services.
The Legal Aid Society
Istalgan maqomBepul
Barcha besh tumanda.
New York Legal Assistance Group (NYLAG)
Istalgan maqomBepul
Brooklyn, Manhattan va Queens.
CAMBA Legal Services
Istalgan maqomBepul
Brooklyn va Staten Island.
Build Up Justice NYC (formerly Brooklyn Legal Services Corporation A)
Istalgan maqomBepul
Brooklyn va Queens.
RiseBoro Community Partnership
Istalgan maqomBepul
Brooklyn.
BronxWorks
Istalgan maqomBepul
Bronx.
Mobilization for Justice
Istalgan maqomBepul
Bronx.
Neighborhood Association of Inter-Cultural Affairs (NAICA)
Istalgan maqomBepul
Bronx va Queens.
The Bronx Defenders
Istalgan maqomBepul
Bronx.
Urban Justice Center, Safety Net Project
Istalgan maqomBepul
Bronx.
Housing Conservation Coordinators
Istalgan maqomBepul
Manhattan.
Northern Manhattan Improvement Corporation (NMIC)
Istalgan maqomBepul
Manhattan.
Queens Defenders
Istalgan maqomBepul
Queens.
Tenant Helpline
Istalgan maqomBepul
Ijarachilarga yordam beradigan shahar xizmati (Mayor's Public Engagement Unit): ijarachilarning huquqlari, yoʻllanmalar, jumladan bepul yuristlarga, koʻchirib chiqarish, taʼqib va lockoutda yordam, maqomingiz qanday boʻlishidan qatʼi nazar. 311 ga qoʻngʻiroq qiling, «Uzbek» deng (oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng), tarjimon ulanganda esa Tenant Helpline bilan bogʻlashni soʻrang (du–ju 9:30–17:00). Shuningdek, nyc.gov/site/mayorspeu/programs/contact-the-tenant-support-unit.page saytidagi onlayn shakl orqali yozishingiz mumkin. Mutaxassis sizga notanish raqamdan qayta qoʻngʻiroq qiladi, shuning uchun telefonni koʻtaring.
Housing Court Answers
Istalgan maqom
Housing Courtda ishi bor ijarachilar uchun notijorat tashkilot: Manhattan, Brooklyn, Bronx va Queensdagi Housing Courtlarda maʼlumot stollari. Xodimlar ingliz va ispan tillarida gapirishadi. Pul bermaydi, lekin xayriya tashkilotlariga yoʻnaltiradi va HRA yordami qoidalarini tushuntiradi.
Right to Counsel: Office of Civil Justice (OCJ)
Istalgan maqomBepul
Housing Court orqali yoki New York City Housing Authority (NYCHA, davlat uy-joyini ijaraga beruvchi shahar tashkiloti) maʼmuriy ishi orqali koʻchirib chiqarish xavfi ostidagi ijarachilar uchun bepul advokat yoki maslahat, istalgan ZIP-kodda va har qanday immigratsiya maqomida. IBO maʼlumotlariga koʻra, shart — uy xoʻjaligi daromadi federal qashshoqlik chegarasining 200% idan oshmasligi yoki oilada 60 yosh va undan katta odam borligi; 2023 va 2024-yillarda ijarachilarning yarmidan koʻpi sudda advokatsiz, faqat qisqa maslahat olgan. OCJga civiljustice@hra.nyc.gov manziliga yozing: ismingiz, telefoningiz va Housing Courtdagi ishning index numberi. Birinchi sud majlisida «I would like an attorney» deyishingiz ham mumkin.
HPD: taʼqib haqida shikoyatlar
Istalgan maqomBepul
Agar uy egasi siz koʻchib ketishingiz uchun majburiy xizmatlarni koʻrsatmasa yoki taʼmir qilmasa, portal.311.nyc.gov saytida yoki 311 ilovasida onlayn shikoyat qiling va buni taʼqib deb hisoblashingizni yozing: bunday shikoyatlarni HPDning Anti-Harassment Unit boʻlimi 311 orqali oladi. HPDning Tenant Harassment Prevention Task Force guruhiga ham yozishingiz mumkin: THPT@hpd.nyc.gov. Taʼqib (harassment) — uy egasining yoki uning nomidan qilingan har qanday harakat yoki harakatsizlik boʻlib, uning natijasida ijarachi uy-joyga boʻlgan huquqlaridan voz kechadi yoki u shunga moʻljallangan boʻladi. Taʼqib haqidagi daʼvoni Housing Courtga ham berish mumkin.
NYC Commission on Human Rights (CCHR)
Istalgan maqomBepul
Uy egasi immigratsiya maqomingiz, milliy kelib chiqishingiz, gender identifikatsiyangiz yoki jinsiy orientatsiyangiz sababli sizga rad javobini berishga, sizni taʼqib qilishga, taʼmirdan bosh tortishga yoki immigratsiya organlariga xabar berish bilan tahdid qilishga haqli emas. Kamsitish haqida nyc.gov/reportdiscrimination saytida xabar berishingiz mumkin.
Brooklyn Housing & Family Services
Istalgan maqomBepul
HPD roʻyxatidagi Brooklyndagi uy-joyga adolatli kirish (fair housing) boʻyicha maslahatchi. HPD maʼlumotlariga koʻra, rus tilida, shuningdek ingliz va ispan tillarida gapirishadi. Housing Court qanday ishlashini tushuntirishadi va uy egasi bilan nizolarni hal qilishga yordam berishadi.
New York City Police Department (NYPD)
Istalgan maqomBepul
Agar siz koʻchib ketishingiz uchun sizni uyga kiritishmasa yoki kommunal xizmatlarni oʻchirib qoʻyishgan boʻlsa, 911 ga qoʻngʻiroq qiling va «Uzbek» deng: bepul tarjimon ulanadi; oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng. Uyingizga qaytayotganingizda politsiya tartibni kuzatib turishi mumkin.
- Koʻchirib chiqarish (eviction)
- Sud ishidan keyin ijarachini uydan qonuniy chiqarish; uni sudya buyrugʻi bilan marshal yoki sheriff amalga oshiradi.
- Marshal yoki sheriff (sud ijrochisi)
- Sudyaning koʻchirib chiqarish haqidagi buyrugʻini topshiradigan va koʻchirib chiqarishni amalga oshiradigan mansabdor shaxs.
- Housing Court
- Har bir tumandagi New York City Civil Court qismi; u yerda uy egalari va ijarachilar oʻrtasidagi nizolar koʻriladi: ijara, koʻchirib chiqarish, taʼmirlash, taʼqib.
- Notice of petition va petition
- Koʻchirib chiqarish ishi boshlanadigan sud hujjatlari. Ularda uy egasi nimani daʼvo qilayotgani va qachon javob berishingiz kerakligi aytilgan.
- Toʻlamaslik boʻyicha ish (nonpayment)
- Uy egasi siz ijara haqini toʻlamagansiz deb daʼvo qiladigan ish. Notice of petition olganingizdan keyin 10 kun ichida javob berishingiz kerak.
- Shartnomani buzish yoki boshqa asos boʻyicha ish (holdover)
- Uy egasi siz shartnomani buzgansiz yoki boshqa sabab bilan koʻchib ketishingiz kerak deb daʼvo qiladigan ish, masalan, shartnoma muddati tugaganda.
- Sirtdan chiqarilgan qaror (default judgment)
- Javob bermaganingiz yoki sudga kelmaganingiz sababli sizga qarshi chiqarilgan qaror.
- Order to Show Cause
- Sudyaga murojaat, masalan, koʻchirib chiqarishni toʻxtatish, sirtdan chiqarilgan qarorni bekor qilish yoki lockoutdan keyin sizni uyga qaytarish haqida. Sudya uni imzolashi va sud majlisini tayinlashi mumkin.
- HP action
- Ijarachi uy egasini taʼmirlashga va isitish, issiq suv kabi xizmatlarni taʼminlashga majburlash uchun sudning Housing Part qismida boshlaydigan ish.
- Right to Counsel
- Nyu-York qonuni boʻlib, unga koʻra Housing Court orqali koʻchirib chiqarish xavfi ostidagi ijarachilar bepul advokat yoki maslahat olishlari mumkin. Independent Budget Office maʼlumotlariga koʻra (2025-yil sentabr), shart — uy xoʻjaligi daromadi federal qashshoqlik chegarasining 200% idan oshmasligi yoki oilada 60 yosh va undan katta odam borligi.
- 311
- Maʼlumot, shikoyat va yoʻllanmalar uchun shahar xizmati: onlayn portal.311.nyc.gov saytida, 311 ilovasida yoki Nyu-Yorkda 311 raqami orqali. «Uzbek» deng, bepul tarjimon ulanadi; oʻzbek tili tarjimoni boʻlmasa, «Russian» deng.
- Good Cause Eviction
- 2024-yil 20-apreldan amal qiladigan Nyu-York shtati qonuni: himoyalangan uy-joyning egasi ijarani tugatish uchun uzrli sababga ega boʻlishi kerak, ijara haqining oshishi esa cheklangan.
- Koʻchirib chiqarish orderi (warrant of eviction)
- Sud uy-joyga egalik qilish huquqi haqidagi qarordan keyin beradigan hujjat: u marshal yoki sheriffga ishda nomi koʻrsatilgan odamlarni koʻchirib chiqarishga ruxsat beradi va koʻchirib chiqarishning eng erta sanasini koʻrsatadi.
- Federal qashshoqlik chegarasi (federal poverty level)
- Federal hukumat belgilaydigan yillik daromad chegarasi. Right to Counsel uchun uy xoʻjaligi daromadi uning 200% idan oshmasligi kerak.
Bu umumiy maʼlumot, yuridik maslahat emas: QARAVANda yuristlar yoʻq. QARAVAN AQSHga kirishga yordam bermaydi va viza, taklifnoma, homiylik yoki evakuatsiyani rasmiylashtira olmaydi. Oʻz ishingiz boʻyicha litsenziyaga ega immigratsiya advokatiga yoki AQSH Adliya vazirligi akkreditatsiya qilgan vakilga murojaat qiling.
Manbalar, tekshirildi: 2026-yil noyabr
- nyc.gov/site/hra/help/legal-services-for-tenants.page
- nyc.gov/site/mayorspeu/resources/illegal-lockouts.page
- housingcourtanswers.org/contact-us
- housingcourtanswers.org
- nyc.gov/site/cchr/about/contact-us.page
- nyc.gov/site/hpd/services-and-information/good-cause-eviction.…
- ag.ny.gov/publications/new-york-state-good-cause-eviction-law
- legalservicesnyc.org
- legalaidnyc.org
- nylag.org
- camba.org/program/legalservices
- buj.org
- riseboro.org/program/legal-services-leap
- bronxworks.org/our-services/legal-services
- mobilizationforjustice.org
- naicany.org/legal-services
- bronxdefenders.org
- snp.urbanjustice.org
- hcc-nyc.org/legal-services
- nmic.org/housing-legal
- queensdefenders.org
- nyc.gov/site/hpd/services-and-information/tenant-harassment.page
- nyc.gov/site/hpd/services-and-information/tenants-rights-legal…
- nyc.gov/site/mayorspeu/programs/contact-the-tenant-support-uni…