Baspenada ýaşamak: hukuklaryňyz we şikaýatlar
DHS baspenasy sizden näme talap edýär, hukuklaryňyz nähili we nädip şikaýat etmeli ýa-da bir zady üýtgetmegi haýyş etmeli.
Meýilnamaňyz we hemişelik ýaşaýyş jaýyny gözlemek bilen baspenanyň sosial işgäri (case worker ýa-da housing specialist) meşgullanýar.
Hukuklar we düzgünler ýalňyz ulular üçin DHS Statement of Client Rights we DHS Code of Conduct-dan (DHS-118 formasy, 2022-nji ýylyň sentýabry) we şäheriň sahypalaryndan alnan. Baspenadan häzirki nusgasyny soraň. The Legal Aid Society-niň maglumatlaryna görä, New Arrival baspenalary (New Arrival Sites) DHS-e tabyn däl.
Iň esasy
- Eger DHS baspenada bolmagyňyzy bes edýän ýa-da sizi başga baspena geçirýän bolsa, Nýu-Ýork ştatyndan Fair Hearing (ştatyň wezipeli adamynyň öňünde diňlenişik) talap etmäge hukugyňyz bar.
- Eger bir zat nädogry bolsa, sosial işgäre aýdyň, soňra baspenanyň direktoryna ýazyň, soňra Office of the Ombudsman-a ýazyň: ombudsman@dss.nyc.gov.
- Size hormat bilen çemeleşilmegine, şahsy maglumatlaryňyzyň goralmagyna, terjimeçä we raýatlygyňyz, gender şahsyýetiňiz ýa-da jynsy ugrukdyrylmagyňyz sebäpli diskriminasiýadan goralmaga hukugyňyz bar.
Iki sumka alyň
Ýer az, şonuň üçin Code of Conduct şahsy zatlar üçin iki sumkadan köpüne rugsat bermeýär. Haýwan getirmek bolmaýar, hyzmat itinden ýa-da tassyklanan emosional goldaw haýwanyndan başgasy.
Hukuklary we düzgünleri okaň
Ýerleşeniňizde sizden Statement of Client Rights and DHS Code of Conduct-y (müşderiniň hukuklary we DHS-iň özüňi alyp barş kadalary) okamagy haýyş ederler. Tekst düşnüksiz bolsa, kömek soraň. DHS kadalary bozanyňyz üçin, siz olara gol çekmedik bolsaňyz-da, baspenada galmagyňyzy bes edip biler, ýöne bozulma maýyplyk, kesel ýa-da psihiki ýagdaý sebäpli bolan bolsa, bes edip bilmeýär.
Independent Living Plan düzüň
Sosial işgär bilen bilelikde Independent Living Plan (ILP, özbaşdak ýaşamak meýilnamasy) ýazýarsyňyz: hemişelik ýaşaýyş jaýyna göçmek üçin ýerine ýetirmeli maksatlar. Siz onuň üstünde işlemeli, işgärler bilen yzygiderli duşuşmaly we meýilnamadaky işleri ýerine ýetirmeli.
Eger size degişli bolsa, Public Assistance üçin arza beriň
DHS size degişli kömek pullary üçin arza bermegi we olary ýitirmezligi talap edýär, şol sanda Human Resources Administration-da (HRA) Public Assistance (Cash Assistance, pul kömegi) işini açyk saklamagy. Kömek pullaryna hukugyňyz immigrasiýa ýagdaýyňyza bagly.
Ýaşaýyş jaýyny gözläň
DHS ýalňyz ulularyň sosial işgär bilen bilelikde hemişelik ýaşaýyş jaýyny gözlemegine, hepdede birnäçe gezek kwartiralara seretmegine we laýyk gelýänine razy bolmagyna garaşýar.
Size möhlet çäginiň degişlidigini anyklaň
The Legal Aid Society-niň maglumatlaryna görä, New Arrival üçin ne DHS baspenalarynda, ne-de New Arrival baspenalarynda möhlet çägi ýok, olara 30 ýa-da 60 gün barada duýduryş iberilmeýär. DHS-118 formasynda möhlet görkezilmeýär. Eger siz New Arrival däl bolsaňyz, size haýsy düzgüniň degişlidigini sosial işgärden soraň.
Gündelik düzgünleri berjaý ediň
Komendant sagadyndan öň gelmeli we gitmeli; käwagt girişde we çykyşda bellenmegi haýyş edýärler. Işgärler saglyk we howpsuzlyk üçin ýeriňizi we şkafyňyzy barlap bilerler. Baspenadan daşarda gijelemek diňe işgärleriň öňünden alnan razylygy bilen bolýar. Içerde alkogol, neşe serişdeleri, çilim çekmek we weýp çekmek gadagan.
Size gerek zady soraň
Eger maýyplygyňyz ýa-da saglyk meseläňiz bar bolsa, ýerlikli uýgunlaşdyrma (reasonable accommodation) soraň: lift, birinji gat, kondisioner ýa-da aýratyn iýmit. Islendik işgäre aýdyň ýa-da DHS Reasonable Accommodation Request Form-y dolduryň — işgärler forma bilen kömek etmäge borçly.
Sosial işgäre aýdyň we ýazyp goýuň
Erbet şertler barada sosial işgäre habar beriň: syçanlar, alakalar, mör-möjekler, döwülen zatlar. Senäni we alan jogabyňyzy ýazyp goýuň. Käbir baspenalarda abatlaýyş üçin arza blanklary bar.
Baspenanyň direktoryna ýazyň
Eger sosial işgär kömek etmese, baspenanyň direktoryna ýazmaça şikaýat beriň, meselem Constituent Grievance Form blankynda. Blanky direktora ýa-da sosial işgäre berýärler.
Office of the Ombudsman-a ýazyň
Office of the Ombudsman — şikaýatlara seredýän we araçylyk teklip edýän garaşsyz bölüm. ombudsman@dss.nyc.gov salgysyna ýazyň ýa-da özüňiz geliň: 109 East 16th Street, 8th floor, duşenbe–anna 9:00–16:00. Şertleri surata düşüriň, eger işgärlerden şikaýat edýän bolsaňyz, olaryň atlaryny we wezipelerini ýazyp goýuň.
Hiç zat üýtgemese, ýene şikaýat ediň
Eger DHS jogap bermedik bolsa we mesele galan bolsa, täze şikaýat beriň we birinji şikaýatyň üns berilmändigini ýazyň. Şol bir meselesi bolan goňşulardan hem şikaýat etmegi haýyş ediň: şikaýat näçe köp bolsa, meseläniň düzedilmek ähtimallygy şonça-da köp.
Binanyň meseleleri barada şäheriň ýaşaýyş jaý edarasyna (HPD) habar beriň
Department of Housing Preservation and Development (HPD) ýaşaýyş jaý kodeksiniň berjaý edilişine gözegçilik edýär (ýylylyk we gyzgyn suw, kif, mör-möjekler, gaz syzmagy, ýangyn howpsuzlygy) we baspenany barlap, bozulmalary ýazyp biler. Şikaýaty portal.311.nyc.gov saýtynda ýa-da 311 goşundysynda onlaýn berip bolýar.
Eger saglygyňyz ýa-da janyňyz howp astynda bolsa
Ombudsman-a ombudsman@dss.nyc.gov salgysyna ýazyň ýa-da DSS-iň (718) 557-1399 liniýasyna jaň ediň: menýuda rus dili bar, terjimeçi mugt. Coalition for the Homeless baspenalary barlaýar; ol ýere sagat 9-a çenli özüňiz gelip bilersiňiz (129 Fulton Street) ýa-da 1-888-358-2384 belgä jaň edip bilersiňiz, liniýa iňlis dilinde.
Eger sizi başga baspena geçirýän bolsalar
Eger geçirilmegiňize razy bolmasaňyz hem, sizi barybir geçirerler. Işgärlerden Your Transfer Rights (geçirilmekdäki hukuklaryňyz) duýduryşyny öz diliňizde soraň we otda.ny.gov/oah/forms.asp saýtyndaky onlaýn forma arkaly Fair Hearing (adalatly diňlenişik) talap ediň.
Eger DHS baspenada galmagyňyzy bes edýän bolsa
Bu karara Nýu-Ýork ştatyndan Fair Hearing talap edip garşy çykyp bolýar. Şol gün Coalition for the Homeless-a geliň (129 Fulton Street, sagat 9-a çenli) ýa-da 1-888-358-2384 belgä jaň ediň; liniýa iňlis dilinde.
Baspenada kim näme çözýär
| Kimden başlamaly | Eger bu kömek etmedik bolsa | |
|---|---|---|
| Siz başga baspena geçmek isleýärsiňiz | Sosial işgäriňiz ýa-da housing specialist (ýaşaýyş jaýy boýunça hünärmen); Ombudsman geçirmek baradaky meseleleri çözmeýär. | Eger sizi barybir geçiren bolsalar we siz razy bolmasaňyz, Fair Hearing talap ediň. |
| Siz ýaşaýyş jaýy üçin wauçer almak isleýärsiňiz | Sosial işgäriňiz ýa-da housing specialist; Ombudsman wauçerler baradaky meseleleri çözmeýär. | Şäheriň kireý üçin subsidiýasy bolan CityFHEPS üçin näme talap edilýändigini soraň. |
| Size ýerlikli uýgunlaşdyrma gerek | Islendik işgär ýa-da DHS Reasonable Accommodation Request Form formasy. | Işgärlerden ony DHS-e ibermegi haýyş ediň. Eger ret etseler, Coalition for the Homeless-a ýüz tutuň: özüňiz geliň, 129 Fulton Street, ýa-da 1-888-358-2384 belgä jaň ediň (liniýa iňlis dilinde). |
| Ýaşaýan ýeriňizde şertler erbet | Sosial işgäriňiz, soňra baspenanyň direktoryna ýazmaça şikaýat. | Office of the Ombudsman (ombudsman@dss.nyc.gov) we portal.311.nyc.gov ýa-da 311 arkaly HPD; 311-de «Turkmen» diýiň; türkmen dilinde terjimeçi bolmasa, «Russian» diýiň. |
| Işgär size erbet çemeleşdi | Baspenanyň direktoryna ýa-da Office of the Ombudsman-a ýazmaça şikaýat. | Atlary we wezipeleri ýazyp goýuň. Şikaýat edeniňiz üçin sizi jezalandyryp bilmezler. |
| DHS baspenada galmagyňyzy bes edýär | Nýu-Ýork ştatynyň Fair Hearing-ini talap ediň. | Coalition for the Homeless: özüňiz geliň, 129 Fulton Street, ýa-da 1-888-358-2384 (liniýa iňlis dilinde). |
Office of the Ombudsman, Department of Social Services (DSS)
Islendik statusMugt
DSS-iň (DHS-i we HRA-ny öz içine alýan edaranyň) garaşsyz bölümi. Baspenalardaky adamlaryň şikaýatlaryny derňeýär we araçylyk teklip edýär. Geçirmek, wauçerler we ýerlikli uýgunlaşdyrmalar baradaky meseleleri çözmeýär: bu soraglar bilen sosial işgäre ýüz tutuň. nyc.gov saýtynda rus dilinde broşýura bar. ombudsman@dss.nyc.gov salgysyna ýazyň ýa-da duşenbe–anna 9:00–16:00 özüňiz geliň.
Shelter Hotline
Islendik statusMugt
Baspena barada şikaýatlar üçin şäher liniýasy: (718) 557-1399 ýa-da 311 arkaly. DHS-iň gender şahsyýetini hasaba alýan ýerler baradaky broşýurasy ony Ombudsman bilen bilelikde şikaýatlar üçin ilkinji salgy diýip atlandyrýar. Ýazmak has amatly bolsa, Ombudsman-a ýazyň: ombudsman@dss.nyc.gov. 311-de «Turkmen» diýiň (türkmen dilinde terjimeçi bolmasa, «Russian» diýiň), DSS liniýasynyň menýusynda rus dilini saýlaň: terjimeçi mugt.
Baspenada ýerlikli uýgunlaşdyrmalar
Islendik statusMugt
DHS maýyplygy bolan adamlaryň deň elýeterlilige eýe bolmagy üçin düzgünleri üýtgetmäge we baspena barada karar çykarylmazdan öň hem siziň zerurlyklaryňyzy hasaba almaga borçly. Eger maýyplyk görnüp duran bolsa (meselem, siz maýyp arabasynda bolsaňyz), resminamalar gerek däl. Görnüp durmaýan bolsa, lukmandan, sosial işgärden, reabilitologdan ýa-da ýagdaýyňyzy bilýän başga hünärmenden hat getiriň: size näme gerek we näme üçin.
Hyzmat edýän haýwanlar we emosional goldaw haýwanlary
Islendik statusMugt
DHS baspenalarynda öý haýwanlaryny saklamak bolmaýar, ýöne hyzmat edýän we tassyklanan emosional goldaw haýwanlary öý haýwany hasaplanmaýar. Emosional goldaw haýwany üçin hünärmeniň haty bilen Reasonable Accommodation Request berilýär; haýyşa seredilýän wagty haýwan baspenada galyp bilmeýär. Ygtyýarnamalar we sanjymlar tertipde bolmaly.
Legal Aid Society Homeless Rights Project Hotline
Islendik statusMugt
Baspenadaky saglyk ýa-da howpsuzlyk üçin howply şertler boýunça gaýnar liniýa. QARAVAN-yň hukukçylary ýok we ol hukuk hyzmatlaryny bermeýär. Iňlis dilini bilmeseňiz, howply şertler barada Ombudsman-a habar beriň: ombudsman@dss.nyc.gov.
Coalition for the Homeless
Islendik status
Nýu-Ýorkda öýsüzlere kömek edýär, baspenalary yzygiderli barlaýar. Eger size baspena berilmedik bolsa ýa-da baspenada mesele ýüze çykan bolsa, sagat 9-a çenli özüňiz geliň ýa-da jaň edip, belgiňizi görkezip, jikme-jik habar galdyryň; liniýa iňlis dilinde. Ýagdaýy beýan etmek ýa-da subutnamalary getirmek peýdaly. Diňe Nýu-Ýorkuň gulluklary boýunça jogap berýärler.
Nýu-Ýork ştatynyň Fair Hearing-i (Office of Administrative Hearings)
Islendik statusMugt
Geçirilmäge, baspenada galmagyň bes edilmegine ýa-da edaranyň başga kararyna garşy çykmagyň usuly. Talaby otda.ny.gov/oah/forms.asp saýtynda onlaýn berip bolýar. Diňlenişikleri ştatyň Office of Temporary and Disability Assistance (OTDA) edarasy geçirýär.
Maşgala baspenasynda öý-içi zorluk (NoVA bahalandyrmasy)
Islendik statusMugt
Eger DHS-iň maşgala baspenasynyň işgärleri maşgalada zorluk bolup biler diýip hasap etseler, DHS hatda kiçijik dawadan soň hem maşgalany bölüp biler. Zorlukdan ejir çeken bolmagy mümkin adam HRA-nyň bölümi bolan Project No Violence Again-de (NoVA) telefon arkaly söhbetdeşlikden geçýär we ony diňe adamyň özi talap edip biler: 21 ýaşa çenli çagalary bolan maşgalalar we göwreli adamlar — PATH-da (151 East 151st Street, Bronx), diňe ululardan ybarat maşgalalar — Adult Family Intake Center-de (333 Bowery, Manhattan). Baspena hukugy hemmede saklanýar, ýöne aýry ýaşamaly bolmagyňyz mümkin.
Baspenadan soň Homebase
Islendik statusMugt
Baspenadan çykanyňyzda Homebase ofisleri täze ýere ornaşmaga kömek edýär: kireýçiniň hukuklaryny we borçlaryny düşündirýär, öý eýesi bilen meseleleri çözmäge, ýaşaýyş jaýy üçin subsidiýany dikeltmäge ýa-da uzaltmaga kömek edýär. ZIP koduňyz üçin ofisi nyc.gov/site/hra/help/homebase-locations.page saýtynda tapyp bolýar.
- Baspenanyň sosial işgäri (case worker / housing specialist)
- Siziň bilen meýilnamaňyzyň we hemişelik ýaşaýyş jaýyny gözlemegiň üstünde işleýän baspena işgäri.
- Independent Living Plan (ILP)
- Baspenanyň sosial işgäri bilen bilelikde ýazýan meýilnamaňyz: baspenadan hemişelik ýaşaýyş jaýyna çykmak üçin maksatlar we işler.
- Public Assistance
- Şäheriň Human Resources Administration (HRA) edarasyndan berilýän pul kömegi, ony Cash Assistance hem diýýärler.
- Ýerlikli uýgunlaşdyrma (reasonable accommodation)
- Maýyplygy bolan adamyň hyzmatdan peýdalanyp bilmegi üçin düzgünleriň ýa-da şertleriň üýtgedilmegi, meselem lift, birinji gat, kondisioner ýa-da aýratyn iýmit.
- Fair Hearing
- Nýu-Ýork ştatynyň resmisiniň öňünde geçýän diňlenişik, onda edaranyň kararyna, meselem geçirilmäge ýa-da baspenadan çykarylmaga garşy çykyp bolýar.
- Ombudsman
- Baspenalar barada şikaýatlara seredýän we araçylyk teklip edýän garaşsyz bölüm.
- HPD
- Department of Housing Preservation and Development, ýaşaýyş jaý kodeksiniň berjaý edilişine gözegçilik edýän we binalary barlaýan şäher edarasy.
- 311
- Şäheriň maglumat we şikaýat gullugy. Ondan onlaýn portal.311.nyc.gov saýtynda ýa-da 311 programmasynda peýdalanyp bolýar; Nýu-Ýorkda 311 belgisine, başga ýerlerden 212-639-9675 belgisine jaň edip hem bolýar. «Turkmen» diýiň, size mugt terjimeçi birikdirerler; türkmen dilinde terjimeçi bolmasa, «Russian» diýiň.
- New Arrival
- The Legal Aid Society ABŞ-a 2022-nji ýylyň 15-nji martynda ýa-da ondan soň gelen we öz ýurduna dolanmakdan gorkýan adamlary şeýle atlandyrýar.
Bu umumy maglumat, hukuk maslahaty däl: QARAVAN-da hukukçy ýok. QARAVAN ABŞ-a girmäge kömek etmeýär we wiza, çakylyk, hemaýatkärlik ýa-da ewakuasiýa resmileşdirip bilmeýär. Öz işiňiz boýunça ygtyýarnamaly immigrasiýa aklawçysyna ýa-da ABŞ-nyň Adalat ministrligi tarapyndan akkreditlenen wekile ýüz tutuň.
Çeşmeler, barlandy: noýabr 2026
- nyc.gov/assets/dhs/downloads/pdf/brc-1062-e.pdf
- legalaidnyc.org/get-help/housing-problems/what-you-need-to-kno…
- nyc.gov/site/hra/help/homebase-locations.page
- legalaidnyc.org/get-help/housing-problems
- legalaidnyc.org
- nyc.gov/site/dhs/shelter/ombudsman/ombudsman.page
- nyc.gov/site/dhs/shelter/resources/service-animals.page
- legalaidnyc.org/get-help/housing-problems/what-you-need-to-kno…
- coalitionforthehomeless.org/get-help/i-have-a-shelter-problem
- legalaidnyc.org/get-help/housing-problems/what-you-need-to-kno…
- nyc.gov/site/dhs/permanency/permanency.page
- nyc.gov/assets/dhs/downloads/pdf/brc-1062-r.pdf